Heydər Əliyev
yeni azerbaycan logo
Bakı:
24 °C
56 %
5 m/s
Əlaqə
AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / Arxeoloqlar Türkiyədə qədim zəlzələnin izlərini tapıblar

Arxeoloqlar Türkiyədə qədim zəlzələnin izlərini tapıblar

06.11.2025 [16:29]

Çanaqqala Universitetinin arxeoloqları Türkiyənin cənub-şərqində təxminən 5000 il əvvəl baş vermiş zəlzələnin izlərini aşkar ediblər. Layihə rəhbəri professor Savaş Sarıaltunun sözlərinə görə, təkanlar erkən bürünc dövrünə aid gil evin uçmasına səbəb olub. AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Arkeonews” jurnalında dərc edilib.

Tədqiqatçılar Çayönü Təpəsi adlı ibtidai yaşayış məskənində uzunluğu beş metrdən çox olan divarın bütöv halda döşəməyə aşdığını müəyyən ediblər.

“Bu, binanın zəlzələdən əvvəl tərk edildiyini göstərir. Biz orada nə məişət əşyalarına, nə də yanğın izlərinə rast gəldik. Görünür, sakinlər artıq oranı tərk etmişdilər və yer səthindəki silkələnmə köhnə tikilini dağıdıb”, – deyə Sarıaltun qeyd edib.

Divarın qurulmasında istifadə edilən qırmızımtıl kərpiclər rənglərini bişməkdən deyil, tərkibində hematit olan gil sayəsində alıb. Bu təbii piqment bürünc dövrü ustalarının hansı materiallardan istifadə etdiyini anlamağa kömək edir.

Çayönü təpəsinin altında qırılma xətti aşkarlanmasa da, geoloqlar zəlzələnin Diyarbəkirdən şimalda yerləşən Elazığ–Sivricə seysmik zonasında baş verən aktivliklə bağlı ola biləcəyini düşünürlər. Dağıntıların xarakteri təkanların orta güclü, lakin kəskin olduğunu göstərir. Belə ki, divar tam aşıb, dağılmadan yerə çırpılıb.

Qədim zəlzələlərin oxşar izlərinə Yuxarı Dəclə çayının hövzəsindəki digər arxeoloji abidələrdə də rast gəlinib. Bu isə cənub-şərqi Anadolunun qədimdən seysmik fəal zona olduğunu təsdiqləyir.

Alimlərin sözlərinə görə, Çayönü Təpəsi bitki və heyvanların əhliləşdirilməsindən tutmuş memarlığın inkişafına qədər insan sivilizasiyasının erkən innovasiyalarında mühüm rol oynayıb. Tapılan erkən bürünc dövrünə aid qalıqlar göstərir ki, bu yaşayış məskənində həyat neolit dövrünün çiçəklənməsindən sonra da uzun müddət davam edib və ibtidai dövrlə şəhər mədəniyyətinin yaranması arasında körpü rolunu oynayıb.

Paylaş:
Baxılıb: 543 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax

Dünya

Zelenski: Ukrayna 9500-dən çox vətəndaşını əsirlikdən qaytarıb

26 İyun 23:17

Dünya

Almaniyada rekord istilər qeydə alınıb

26 İyun 22:30

Siyasət

Azərbaycan-İtaliya strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin vəziyyəti müzakirə olunub

26 İyun 22:05

Dünya

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi Moldova səfirinə etirazını bildirib

26 İyun 21:24

Maraqlı

Alimlər kökün ömrü uzatdığını sübut etdilər

26 İyun 20:38

Dünya

“Renault” gələn ilin sonunadək 800 mühəndisi ixtisar etməyi planlaşdırır

26 İyun 19:15

YAP xəbərləri

Bizim ordumuz bizim qürurumuzdur

26 İyun 18:28  

Dünya

Konqoda “Ebola” virusundan ölənlərin sayı 304 nəfərə çatıb

26 İyun 18:20

Dünya

İran Hörmüz boğazında müəyyən edilmiş marşrutlardan kənarda təhlükəsizliyə zəmanət vermir

26 İyun 17:33

Dünya

Almaniyada federal hökumətlə əyalətlər arasında maliyyə mübahisəsi barədə razılıq əldə olunub

26 İyun 16:41

Dünya

İsrail prezidentini daşıyan helikopter quş sürüsü ilə toqquşdu

26 İyun 16:15

Dünya

Çindən Avropaya quru yolu ilə daşınan yüklərin 85 faizi Qazaxıstandan keçir

26 İyun 15:46

Dünya

Oman sahillərində yük gəmisinə mərmi dəyib

26 İyun 15:18

Siyasət

Niderlandla konsulluq sahəsində əməkdaşlıq genişləndirilir

26 İyun 14:22

Dünya

Tramp: İran ABŞ-nin kənd təsərrüfatı məhsulları üçün yeni bazara çevriləcək

26 İyun 14:10

Dünya

“Əl-Hədəs”: Livan və İsrail anlaşma memorandumu imzalaya bilər

26 İyun 13:57

Dünya

Avropa İttifaqı Şurası Rusiyaya qarşı iqtisadi sanksiyaların müddətini bir il uzadıb

26 İyun 13:30

Sosial

Paytaxtda hərbi orkestrlərin müşayiəti ilə yürüşlər keçirilib

26 İyun 13:06  

Dünya

Ukraynanın Bərpası Konfransında 1 milyard avrodan çox məbləğdə enerji müqavilələri imzalanacaq

26 İyun 12:49

Dünya

Pikassonun əsəri Londonda 1,7 milyon dollara satılıb

26 İyun 12:23

Gündəm

Güclü Ordu, təhlükəsiz Vətən

26 İyun 11:35  

Siyasət

Qərbi azərbaycanlıların qayıdış hüququ bərpa edilməlidir

26 İyun 10:48  

Gündəm

35 il bir yerdə

26 İyun 10:20  

Siyasət

Qərbi Azərbaycanlıların qayıdış hüququ...

26 İyun 09:55  

Elm

Müasir çağırışlara əsaslanan təhsil islahatları

26 İyun 09:30

Analitik

Ankara sammiti öncəsi gərginlik artır

26 İyun 09:13  

MEDİA

Uşaqlar - Güclü dövlətin və sağlam cəmiyyətin təməlidir

26 İyun 08:50

Sosial

Qəddarlıq və amansızlığın izi!

26 İyun 08:38  

YAP xəbərləri

Dövlət və dövlətçiliyin qarantı-Azərbaycan Ordusu

26 İyun 08:22

Dünya

Venesuelada zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 188 nəfərə çatıb

26 İyun 08:01

Gündəm

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Silahlı Qüvvələr Günü münasibətilə paylaşım edib

26 İyun 00:27

Dünya

Çin alimləri dünyada ilk insan embrion modelini hazırlayıblar

25 İyun 23:22

Dünya

İsrail Livanın cənubundan qoşunların çıxarılması xəbərini təkzib edib

25 İyun 23:09

Sosial

Fermerlərin nəzərinə: “Kənddən Şəhərə” yarmarkasında iştirak üçün qeydiyyat başlayıb

25 İyun 22:45

Dünya

Fransada Ebola həyəcanı: Təsdiqlənmiş yoluxma ilə əlaqədar 5 nəfər təcrid olunub

25 İyun 22:31

Dünya

Amerikalıların yarıdan çoxu İranla müqavilənin effektivliyinə əmin deyil

25 İyun 22:19

Gündəm

Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Silahlı Qüvvələr Günü ilə bağlı paylaşım edilib

25 İyun 22:18

Sosial

BŞDYPİ rəsmisi: Piyadavurmalarla nəticələnən qəzalar əsasən diqqətsizlikdən baş verir

25 İyun 21:53

Dünya

Türkiyə məşhur Sümela monastırının təhlükəsizlik sistemini təkmilləşdirir

25 İyun 21:28

Dünya

Aİ Ukraynaya 3,2 milyard avro kredit tranşı ayırıb

25 İyun 21:11

Siyasət

Prezident İlham Əliyev və Qurbanqulu Berdiməhəmmədov arasında telefon danışığı baş tutub

25 İyun 20:49

Dünya

Britaniyada hər dörd universitet məzunundan biri ali təhsil səbəbindən maliyyə itkisi ilə qarşılaşır

25 İyun 20:42

Dünya

NASA pambıq şəkərindən az sıxlığı olan iki ekzoplanet kəşf edib

25 İyun 20:33

Dünya

Əbu-Dabi 2027-ci ildə Dünya Sülh Uğrunda Dinlər Assambleyasına ev sahibliyi edəcək

25 İyun 20:17

Dünya

Fransanın dövlət borcu 3,5 trilyon avronu ötüb

25 İyun 19:50

Dünya

Ağ Ev Konqresdən 87,6 milyard dollar əlavə maliyyələşmə istəyib

25 İyun 19:24

Dünya

Roma aeroportlarında xaos müşahidə olunur

25 İyun 19:10

Dünya

Polşa MiQ-29 təyyarələrinin Ukrayna tədarükü ilə bağlı danışıqları davam etdirir

25 İyun 18:52

Dünya

NASA Marsda həyatın mövcudluğunu göstərən süxurlarda üzvi karbon molekulları tapıb

25 İyun 18:26

YAP xəbərləri

“Azərbaycan ordusu: Tarixi ənənələr və güc amili” mövzusunda seminar keçirilib.

25 İyun 17:57  

Siyasət

Britaniya mediası Azərbaycan nümayəndə heyətinin Kral III Çarlz tərəfindən təşkil olunan qəbulda iştirakından yazır

25 İyun 17:30  

Sosial

Özəl məhkəmə ekspertinə nə qədər ödəniş olunmalıdır?

25 İyun 16:56

YAP xəbərləri

Yasamal rayonunda “Müzəffər Azərbaycanın Silahlı Qüvvələri” mövzusunda tədbir keçirilib

25 İyun 16:47  

Sosial

Vicdanlı alıcı statusu hansı hallarda itirilir? – Ali Məhkəmədən izah

25 İyun 16:41

Hadisə

Hüquqsuz avtomobil idarə edən şəxsin narkotik aludəçisi olduğu müəyyən edilib

25 İyun 16:34

Gündəm

Azərbaycan Prezidenti şəhid hərbçiləri təltif edib - SİYAHI

25 İyun 16:29

Gündəm

Prezident İlham Əliyev Müdafiə Nazirliyinin hərbi qulluqçularını təltif edib

25 İyun 16:27

Hərbi

Müdafiə Nazirliyinin 5 hərbçisinə “general-mayor” ali hərbi rütbəsi verilib

25 İyun 16:25

Gündəm

“İntellektual gömrük” informasiya sistemi yaradılıb

25 İyun 16:23

Elm

73 mindən çox müəllimin əməkhaqqına əlavələr edilib

25 İyun 16:08

Elanlar

“Nar”ın dəstəyi ilə inklüziv kulinariya master-klası keçirilib

25 İyun 16:06  

Elm

Azərbaycanda şagirdlərin sayı açıqlanıb

25 İyun 16:05

Gündəm

Bir sıra publik hüquqi şəxslərin əsasında büdcə təşkilatları yaradılıb - FƏRMAN

25 İyun 16:03

Siyasət

Xələf Xələfov AQEM-in Baş katibi Kayrat Sarıbay ilə görüşüb

25 İyun 16:03

YAP xəbərləri

“Tarixi Zəfərin təməlində dayanan güclü ordu quruculuğu”

25 İyun 15:53  

YAP xəbərləri

“Azərbaycançılıq məfkurəsi və milli dəyərlər sisteminin inkişafı”

25 İyun 15:51  

YAP xəbərləri

Azərbaycan–Türkmənistan münasibətləri: ortaq tarixdən strateji tərəfdaşlığa doğru

25 İyun 15:48

Siyasət

Azərbaycan ilə Polşa arasında mövcud münasibətlərinin inkişaf dinamikası yüksək qiymətləndirilib

25 İyun 15:47

Siyasət

Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının növbəti iclasının tarixi və gündəliyi açıqlanıb

25 İyun 15:46

Xəbər lenti

Aşura günü ilə əlaqədar qanvermə aksiyası keçirilir

25 İyun 15:43  

Arxiv
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
phone

E-qəzet

phone

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi