Heydər Əliyev
yeni azerbaycan logo
Bakı:
20 °C
77 %
3 m/s
Əlaqə
AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / Alimlər: 2040-cı ilə qədər ozon qatı əksər regionlarda bərpa olunacaq

Alimlər: 2040-cı ilə qədər ozon qatı əksər regionlarda bərpa olunacaq

27.09.2025 [19:33]

Yer kürəsinin ozon qatı bərpa olunur və alimlər bunu bəşəriyyətin planetimizi qorumaq üçün lazımi addımlar atdıqda nələrə nail ola biləcəyinin bariz nümunəsi hesab edirlər.

Bu müsbət xəbər ozon qatının tükənməsini qlobal təhlükə kimi tanıyan ilk sənəd olan Vyana Konvensiyasının 40 illiyinə həsr olunmuş Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının (ÜMT) Ozon bülleteninin dərcindən sonra elan olunub.

AZƏRTAC-ın xarici mediaya istinadla verdiyi xəbərə görə, son illər aparılan tədqiqatlar göstərir ki, Antarktida üzərindəki ozon qatının vəziyyəti nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxşılaşıb və bu, onun uzunmüddətli bərpa tendensiyasına uyğundur. Hərçənd ki, bu yaxşılaşmanın müəyyən hissəsi təbii atmosfer dəyişimləri ilə bağlıdır, alimlər əsas diqqəti daha mühüm məqama yönəldirlər: davamlı bərpa prosesi dünya ictimaiyyətinin ozon qatını dağıdan xlorftor¬karbonlar (XFK) kimi dağıdıcı kimyəvi maddələrdən mərhələli şəkildə imtina etməsindən sonra başlayıb.

Yer səthindən bir neçə kilometr yüksəklikdə yerləşən ozon qatı canlıları zərərli ultrabənövşəyi şüalardan qoruyur. Onsuz dəri xərçəngi, katarakta, immun sisteminin zədələnməsi və ekosistemlərin pozulması riski kəskin artar.

1987-ci ildə qəbul olunmuş Monreal Protokolu sayəsində təqribən 200 ölkənin saç spreyləri, soyuducular və yanğınsöndürmə köpüklərində istifadə edilən XFK maddələrindən mərhələli şəkildə imtina etməsi nəticəsində proqnozlara görə, 2040-cı ilə qədər ozon qatı əksər regionlarda bərpa olunacaq. Mövcud tendensiya davam edərsə, 2066-cı ilə qədər Antarktida üzərindəki məşhur ozon dəliyi də tam bağlanacaq.

Ozon qatının son dövrlərdə bərpası həm də digər bir sıra Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə nail olunmasına təkan verib. Buraya səhiyyə, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə, ərzaq təhlükəsizliyi və biomüxtəliflik daxildir.

Həlledici məsələ insanların bundan sonra atacağı addımlardır. Bununla belə, alimlər bu xəbəri ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində nadir qlobal uğur və elmin beynəlxalq əməkdaşlıqla birlikdə planetin ən ciddi problemlərinə cavab verə bilməsinin nümunəsi kimi qiymətləndirirlər.

Paylaş:
Baxılıb: 553 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax

Dünya

ABŞ-nin Asiyaya LNG daşınmaları ikiqat artıb

02 Sentyabr 23:34

Dünya

Almaniyanın üç əyaləti parlament seçkilərinə hazırlaşır

02 Sentyabr 23:17

Sosial

Pasiyentlərin göstərilən tibbi xidməti qiymətləndirmək imkanı olacaq

02 Sentyabr 22:51

İqtisadiyyat

Kəlbəcərdəki iki su elektrik stansiyası 64,7 milyon kilovat-saat enerji istehsal edib

02 Sentyabr 22:23

İqtisadiyyat

Azərbaycanda duru bitki yağları istehsalı 35 faizdən çox artıb

02 Sentyabr 21:45

Dünya

Gürcüstanda kimyəvi və bioloji təhdidlərə qarşı təlim keçirilib

02 Sentyabr 21:19

Dünya

ABŞ-də dizelin qiyməti yenidən kritik səviyyəyə yaxınlaşır

02 Sentyabr 20:42

Sosial

Dövlət Məşğulluq Agentliyi son bir ayda 1700-dək şəxsi peşə kurslarına cəlb edib

02 Sentyabr 20:16

İqtisadiyyat

Kəskin hava dəyişikliyi hansı insanlar üçün təhlükəlidir? – mütəxəssisdən açıqlama

02 Sentyabr 19:58

Sosial

Dəmir Yolları saxta biletlərlə bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq edib

02 Sentyabr 19:20

Sosial

Prokurorluq orqanlarında qulluğa qəbulla əlaqədar test imtahanında iştirak edəcək namizədlərin nəzərinə

02 Sentyabr 18:35

Hadisə

Süni intellektlə MİDA-nın adından saxta müqavilələr hazırlayan şəxslər ifşa edildi

02 Sentyabr 17:34

Sosial

Səhiyyə Nazirliyi isti-soyuq hava keçidi ilə bağlı əhaliyə xəbərdarlıq edib

02 Sentyabr 17:29

Sosial

Qısaldılmış iş vaxtının kimlərə şamil olunduğu açıqlanıb

02 Sentyabr 17:29

Elanlar

“Azercell” təhsildə innovativ yanaşmaların tətbiqini dəstəkləyir

02 Sentyabr 16:31

Elm

Abituriyentlərin nəzərinə: ixtisas seçimi bu gün yekunlaşır

02 Sentyabr 15:59

Dünya

Hörmüz boğazından gündəlik gəmi keçidi 10 günlük ortalamadan aşağı düşüb

02 Sentyabr 15:22

Sosial

Sabaha gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb

02 Sentyabr 15:12

İqtisadiyyat

Kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqların konsolidasiyası qaydası hazırlanacaq

02 Sentyabr 14:41

Sosial

Qumar oyununda təkrar iştirak etməyə görə inzibati həbs tətbiq olunacaq

02 Sentyabr 14:41

Sosial

İnzibati xəta törətmiş psixiatriya yardımına ehtiyacı olanlar müayinəyə cəlb ediləcək

02 Sentyabr 14:40

Siyasət

Azərbaycanla Qırğızıstan arasında statistika sahəsində əməkdaşlıq memorandumu təsdiq edilib - FƏRMAN

02 Sentyabr 14:40

Sosial

Valyutanın xaricdən qaytarılmamasına görə cərimə dəyişir

02 Sentyabr 14:39

Sosial

Daşınmaz əmlakla bağlı ünvanlanan sorğulara cavab verilməməsinə görə cərimə müəyyənləşib

02 Sentyabr 14:39

Xəbər lenti

Kibertəhlükəsizliyə dair tələblərin pozulmasına görə cərimələr müəyyənləşib

02 Sentyabr 14:38

Hərbi

Prezident hərbi xidmətə çağırış və ehtiyata buraxılma ilə bağlı sərəncam imzalayıb

02 Sentyabr 14:38

Dünya

ABŞ və İran arasındakı son qarşılıqlı hücumlardan sonra neft qiymətləri kəskin artıb

02 Sentyabr 14:35

Gündəm

Prezident İlham Əliyev BMT-nin Azərbaycanda yeni təyin olunmuş rezident əlaqələndiricisini qəbul edib

02 Sentyabr 14:27  

Sosial

TƏBİB-in tabeliyində çalışan tibb işçilərinin əməkhaqları artırılır

02 Sentyabr 14:24

Gündəm

Prezident İlham Əliyev Çin Ali Xalq Prokurorluğunun Baş prokurorunun başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib

02 Sentyabr 13:56  

Dünya

İsrail qırıcıları Livanın cənubunu bombalayıb

02 Sentyabr 13:18

Sosial

İcraçı direktor: Əməkhaqqı artımında baş və böyük tibb heyətinin üzərinə düşən məsuliyyət də nəzərə alınıb

02 Sentyabr 12:42

Dünya

Sakit okeanda təsirli olan “Karina” qasırğasının gücü "dördüncü kateqoriya"ya yüksəlib

02 Sentyabr 12:27

Dünya

ABŞ-nin hücumu nəticəsində İranda 4 dinc sakin ölüb, 50 nəfər yaralanıb

02 Sentyabr 12:10

Dünya

Tramp: İran hücuma cavab versə, daha sərt zərbələr endiriləcək

02 Sentyabr 11:46

Gündəm

Prezident IV Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransının iştirakçılarına müraciət ünvanlayıb

02 Sentyabr 11:37

Gündəm

Bişkek görüşü...

02 Sentyabr 11:36  

Hadisə

Axtarışda оlan 317 nəfər sərhəddə saxlanılıb

02 Sentyabr 11:18

Sosial

Bakıda təmir işləri aparılan küçələrin sayı açıqlanıb

02 Sentyabr 11:03

İqtisadiyyat

Azərbaycan nefti 97,6 dollara satılır

02 Sentyabr 11:03

Sosial

Azərbaycanda humanitar minatəmizləmə fəaliyyətinə ayrılan vəsait açıqlanıb

02 Sentyabr 11:02

Gündəm

ŞƏT üçün Azərbaycan nümunəsi

02 Sentyabr 10:59

Gündəm

Bakıda IV Beynəlxalq Minatəmizləmə Konfransı işə başlayıb

02 Sentyabr 10:48  

Hadisə

Goranboydakı yanğınla bağlı Fövqəladə Hallar, Müdafiə və Daxili İşlər nazirlikləri birgə məlumat yayıb

02 Sentyabr 10:39

Siyasət

Bişkekdən görünən Azərbaycan

02 Sentyabr 10:25  

İqtisadiyyat

Avropada qazın qiyməti artır...

02 Sentyabr 09:40

İqtisadiyyat

Türkiyə-Azərbaycan “yaşıl enerji” əməkdaşlığı genişlənir

02 Sentyabr 09:17

Analitik

Məkkə sazişinə üzv dövlətlərin vacib görüşü...

02 Sentyabr 08:54

Sosial

Xarabalıqdan həyata qayıdış...

02 Sentyabr 08:31  

Hadisə

Şamaxıda zəlzələ baş verib

02 Sentyabr 07:55

Dünya

Britaniya hökuməti həbsxanalarda 900-dək əlavə yer yaratmağı planlaşdırır

01 Sentyabr 23:34

Dünya

Kir Starmer deputat mandatından imtina edib

01 Sentyabr 23:20

Hadisə

Azərbaycanda 34 il əvvəl törədilmiş qəsdən adam öldürmə cinayətinin üstü açılıb

01 Sentyabr 22:48

İqtisadiyyat

Naxçıvanda taxıl istehsalı 22 faiz artıb – Açıqlama

01 Sentyabr 22:25

Siyasət

Hulusi Kılıç: Azərbaycan Avrasiyanın vazkeçilməz ölkəsidir

01 Sentyabr 22:24

Dünya

Avropada külək enerjisi üzrə rekord il gözlənilir

01 Sentyabr 21:40

İqtisadiyyat

Azərbaycan Rəqəmsal Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv qəbul edilib

01 Sentyabr 21:19

Siyasət

Azərbaycan Prezidentinin Bişkekdən geosiyasi mesajı - RƏY

01 Sentyabr 21:10

Dünya

Gürcüstanda avtomobillərdəki səsgücləndiricilərlə bağlı cərimələr artırılıb

01 Sentyabr 20:43

İdman

“Fənərbağça” daha 3 futbolçu ilə yollarını ayırır

01 Sentyabr 20:15

Dünya

Volodimir Zelenski Rusiyanın Ukraynaya kütləvi hücumundan danışıb

01 Sentyabr 19:58

Dünya

ABŞ və Şimali Koreya arasında sammit keçirilə bilər

01 Sentyabr 19:21

Gündəm

Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana səfəri başa çatıb

01 Sentyabr 19:20  

Gündəm

Prezidentin sosial şəbəkə hesabında Hindistanın Baş naziri ilə görüşünə dair paylaşım edilib

01 Sentyabr 18:49

Sosial

Vilayət Eyvazov Sumqayıtda vətəndaş qəbulu və sıra baxışı keçirib

01 Sentyabr 18:34  

İdman

Azərbaycan idmançılarının reytinq cədvəli yenilənib

01 Sentyabr 17:22

Sosial

Ağdama növbəti köç: daha 117 ailə doğma yurduna qovuşub

01 Sentyabr 17:19

İqtisadiyyat

Bu gündən balıq ovu mövsümü başlayır

01 Sentyabr 16:27

Dünya

Antonio Quterreş: Dünya temperaturun 1,5°C kritik həddini keçməsi istiqamətində irəliləyir

01 Sentyabr 16:18

Siyasət

ŞƏT dövlət başçılarının danışıqlarının yekununda 30-dan çox sənəd imzalanıb

01 Sentyabr 15:35

Arxiv
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30
phone

E-qəzet

phone

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi