Heydər Əliyev
yeni azerbaycan logo
Bakı:
16 °C
67 %
9 m/s
Əlaqə
AZ RU EN

Ana səhifə / Maraqlı / Appendiks düşünüldüyü kimi də “faydasız” orqan deyilmiş

Appendiks düşünüldüyü kimi də “faydasız” orqan deyilmiş

12.03.2026 [13:50]

Uzun müddət appendiks rudiment, yəni insanın əcdadlarından qalan və artıq faydası olmayan həzm sisteminin qalığı hesab olunurdu. Lakin son araşdırmalar göstərir ki, bu orqanın təkamül tarixi daha mürəkkəbdir və o, immun sistemində və bağırsaq mikrobiomunun qorunmasında mühüm rol oynaya bilər. AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə “The Conversation” portalı məlumat yayıb.

Appendiks yoğun bağırsağın başlanğıc hissəsindən çıxan kiçik bir çıxıntıdır. Onun forması və ölçüsü müxtəlif heyvan növlərində fərqlidir. İnsanlarda və insanabənzər meymunlarda appendiks uzun və silindrik formaya malikdir. Koala və vombat kimi bəzi məməlilərdə isə daha qısa olur və qıf formasını xatırladır. Bəzi gəmiricilərdə və dovşanlarda isə bu orqanın quruluşu daha da fərqlidir.

Müasir elmi məlumatlar göstərir ki, appendiks immun sisteminin fəaliyyətində iştirak edir. Onun divarlarında limfoid toxuma yerləşir. Bu toxuma immun hüceyrələrinin toplandığı sahədir və bağırsaqdakı mikrobların tərkibinə nəzarət etməyə kömək edir.

Bu sistem xüsusilə uşaqlıq və yeniyetməlik dövründə daha fəal işləyir. Məhz bu dövrdə immun sistemi formalaşır. Appendiksdəki limfoid strukturlar antitellərin yaranmasında iştirak edir. Bu maddə xəstəlik törədən mikroorqanizmləri zərərsizləşdirməyə kömək edir.

Alimlər həmçinin hesab edirlər ki, appendiks faydalı bağırsaq bakteriyaları üçün bir növ “sığınacaq” rolunu oynaya bilər. Bir fərziyyəyə görə, onun daxilində mikroorqanizmlərin sabit birlikləri – bioörtüklər formalaşır.

Ağır bağırsaq infeksiyaları zamanı bağırsaqdakı mikrobların böyük hissəsi məhv olur. Belə hallarda appendiksdə qalan bakteriyalar normal mikrofloranın yenidən bərpa olunmasına kömək edə bilər. Bu mikroorqanizmlər həzm prosesində iştirak edir, zərərli bakteriyaların artmasını zəiflədir və immun sistemi ilə qarşılıqlı əlaqədə olur.

Lakin son yüz ildə vəziyyət dəyişib. Təmiz su, yaxşı sanitariya şəraiti və antibiotiklərin istifadəsi bağırsaq infeksiyalarından ölüm hallarını kəskin azaldıb. Bu şəraitdə appendiksin təkamül üstünlükləri demək olar ki, əhəmiyyətini itirib, amma appendisit riski qalmaqda davam edir.

Buna görə də müasir tibdə appendiksin iltihabı adətən cərrahi əməliyyatla, onun çıxarılması ilə müalicə olunur. Bir vaxtlar təkamül baxımından faydalı ola bilən bu orqan indi daha çox tibbi problemlər yarada bilən potensial orqan kimi qiymətləndirilir.

Paylaş:
Baxılıb: 416 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax

Dünya

Səudiyyə Ərəbistanı ABŞ-dəki azarkeşlərinə Dünya Çempionatı oyunlarına pulsuz biletlər verəcək

02 İyun 20:10

Dünya

“Google” Floridada 32 milyon qeyri-adi ağcaqanad buraxmaq istəyir

02 İyun 19:59

Maraqlı

Fiziklər ilk dəfə həm metala, həm də şüşəyə bənzəyən kristal yaradıblar

02 İyun 19:20

Dünya

Hindistan viza qaydalarını sərtləşdirib

02 İyun 19:07

Maraqlı

Erkən ölüm riskini artıran məhsullar açıqlanıb

02 İyun 18:22

Siyasət

“Bakı Enerji Həftəsi” Türkiyə mediasının diqqət mərkəzindədir

02 İyun 17:30  

YAP xəbərləri

“Heydər Əliyev məktəbi” layihəsinin açılış mərasimi keçirilib

02 İyun 17:08  

YAP xəbərləri

Azərbaycanın enerji strategiyası: dünənin uğurları, sabahın hədəfləri

02 İyun 16:41

YAP xəbərləri

Bakı Enerji Həftəsi Azərbaycanın qlobal enerji liderliyini bir daha təsdiqlədi

02 İyun 16:39

Dünya

Fransa və Belçika Luvr soyğunçuluğu ilə bağlı birgə araşdırma aparır

02 İyun 16:24

YAP xəbərləri

Azərbaycan qlobal müstəvidə fəal investora çevrilmişdir

02 İyun 16:18

Elanlar

IV Milli Kibertəhlükəsizlik Forumu Azercell-in dəstəyi ilə keçəcək

02 İyun 16:04

Sosial

Bakıda əsən güclü külək gecəyə doğru tədricən zəifləyəcək, axşam yarımadanın bəzi yerlərində yağış yağacaq

02 İyun 16:04

İqtisadiyyat

Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu xətti modernləşdirilmədən sonra istifadəyə verilib

02 İyun 16:03  

YAP xəbərləri

Şəmkirdə Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü münasibəti ilə şəhid övladları üçün bayram şənliyi təşkil olunub

02 İyun 16:00  

YAP xəbərləri

Azərbaycan Qlobal Enerji Təhlükəsizliyinin etibarlı tərəfdaşıdır

02 İyun 15:30

YAP xəbərləri

Ölkəmizin dünyanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə verdiyi töhfələr davamlılığı ilə diqqətdədir

02 İyun 15:19

Maraqlı

“Popkorn beyni” sindromu: Rəqəmsal dövrün görünməyən təhlükəsi

02 İyun 15:19

İdman

Türkiyə millisinin dünya çempionatı üçün heyəti açıqlanıb

02 İyun 15:15

Siyasət

Milli Cəbhə Partiyasının sədri, Milli Məclisin deputatı Razi Nurullayevlə Prezident Administrasiyasında görüş keçirilmişdir

02 İyun 15:00

YAP xəbərləri

Kənd təsərrüfatının inkişafı Azərbaycanın dayanıqlı gələcəyinin əsas istiqamətlərindən biridir

02 İyun 14:59

Sosial

Sabah hava əsasən yağmursuz olacaq

02 İyun 14:46

Gündəm

Azərbaycanda Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyi yaradılıb - FƏRMAN

02 İyun 14:44

Dünya

Media: Aİ üçüncü ölkələrdə deportasiya mərkəzlərinin yaradılmasına razılıq verib

02 İyun 14:33

Dünya

Norveçdə tibb işçilərinin kəskin çatışmazlığı yarana bilər

02 İyun 14:08

Elanlar

“Nar” “JestPlus” tətbiqi üzrə maarifləndirici görüş keçirdi

02 İyun 13:58  

Dünya

İsveç partiyaları xaricdəki seçicilərin səsləri uğrunda mübarizəyə başlayıblar

02 İyun 13:57

Dünya

“Space-Track”: Yer kürəsi ətrafında saatda 28 min kilometr sürətlə 33 mindən çox obyekt hərəkət edir

02 İyun 13:27

YAP xəbərləri

Aqrar sahənin yeni inkişaf mərhələsi: ərzaq təhlükəsizliyi, məhsuldarlıq və investisiya prioritetləri

02 İyun 12:53

YAP xəbərləri

Aqrar Sektorun İnkişafında Yeni Mərhələ

02 İyun 12:51

Hadisə

Cəlilabadda azyaşlı uşaq suda boğularaq ölüb

02 İyun 12:45

Dünya

Tramp: İranla ABŞ arasında razılaşma gələn həftə yekunlaşa bilər

02 İyun 12:18

Mədəniyyət

Akademik Musiqili Teatrda “Balaca şahzadə” əsəri əsasında hazırlanmış eyniadlı tamaşa nümayiş olunub

02 İyun 11:53  

Hadisə

Binəqədi rayonunda yol polisinə müqavimət göstərən sürücü saxlanılıb

02 İyun 11:50

Gündəm

Azərbaycan lideri İtaliya Prezidentini təbrik edib

02 İyun 11:45

Gündəm

Əsl müstəqillik o vaxt olur ki...

02 İyun 11:31  

Sosial

Yay fəsli Azərbaycana 21 iyunda daxil olacaq

02 İyun 11:18

İqtisadiyyat

“Bakı Enerji Forumu”nun ikinci günü başlayıb

02 İyun 11:17

Sosial

FHN küləkli və yağıntılı hava şəraiti ilə əlaqədar əhaliyə müraciət edib

02 İyun 11:15

İqtisadiyyat

Rövşən Nəcəf: Bizim üçün növbəti mərhələ məlumat mərkəzləri və süni intellekt sahəsinə daxil olmaqdır

02 İyun 11:09

YAP xəbərləri

Dayanıqlı aqrar inkişaf - Dövlət dəstəyi və müasir yanaşmalar

02 İyun 11:05

İqtisadiyyat

Qlobal neft ehtiyatları tükənməkdədir

02 İyun 10:59

Gündəm

Qeyri-neft sənayesinin inkişafına töhfə

02 İyun 10:25

Analitik

Şərtlər sərtləşir

02 İyun 09:42

İqtisadiyyat

Astana və Vaşinqton Orta Dəhlizin inkişafını nəzərdən keçirib

02 İyun 09:30

Analitik

Qərb mediası Okamponu ifşa edir

02 İyun 09:17

Dünya

İnsanlıq yenidən Aya qayıdır - bu dəfə daimi qalmaq üçün

02 İyun 08:50  

Sosial

Məsuliyyət, dəqiqlik və etibar...

02 İyun 08:39

Siyasət

Azərbaycan-ABŞ arasında TRIPP layihəsinin icrası məsələləri müzakirə olunub

02 İyun 07:30

Siyasət

Azərbaycan-ABŞ İqtisadi Dialoqunun ilk iclası ikitərəfli əməkdaşlığa töhfə verəcək

02 İyun 07:29

Dünya

Kiyev ballistik raketlərlə vurulub, dağıntılar var YENİLƏNİB

02 İyun 07:09

İdman

Türkiyə millisi yoldaşlıq oyununda böyük hesablı qələbə qazanıb

02 İyun 06:50

Dünya

Yaponiyada intiharların qarşısını almaq üçün süni intellektdən istifadə olunur

01 İyun 23:39

Dünya

Fransa Hərbi Dəniz Qüvvələri Atlantik okeanında rus tankerini saxlayıb

01 İyun 23:17

Dünya

Cənubi Koreyanın ixracı mayda rekord həddə çatıb

01 İyun 22:41

Müsahibə

Türkiyə iqtisadiyyatında cari ilin I rübündə 2,5 faiz artım qeydə alınıb

01 İyun 22:34

Dünya

Yaponiya Çin, Cənubi Koreya və Tayvandan polad idxalına qarşı antidempinq araşdırmalarına başlayıb

01 İyun 22:19

Dünya

Rusiya aviayanacaq ixracına müvəqqəti qadağa qoyub

01 İyun 21:56

YAP xəbərləri

Ölkəmizin qlobal enerji dialoqunda rolu daha da güclənməkdədir

01 İyun 21:33

YAP xəbərləri

Samuxda “1 İyun–Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü”nə həsr olunmuş tədbir keçirilib

01 İyun 21:33  

Xəbər lenti

Paşinyan: Ermənistan Türkiyə və Azərbaycanla münasibətləri yaxşılaşdırmaq üzərində çalışır

01 İyun 21:23

Dünya

Çində ağıllı cihazlar üçün yeni nəsil çip təqdim edilib

01 İyun 21:09

Dünya

İndoneziyada müharibə dövründən qalan bomba partladı: 5 nəfər həlak oldu

01 İyun 20:45

Gündəm

Prezident İlham Əliyev ABŞ Dövlət katibinin köməkçisinə Prezident Donald Tramp tərəfindən təqdim edilmiş xatirə hədiyyəsini göstərib

01 İyun 20:39

Müsahibə

“Politico”: Fransada seçkiqabağı mübarizə Brüsselin kabusuna çevrilir

01 İyun 20:30

YAP xəbərləri

Ağdamda 1 İyun - Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü münasibətilə tədbir keçirilib

01 İyun 20:25  

Gündəm

Prezident İlham Əliyev 31-ci “Baku Energy Forum”un rəsmi açılış mərasimində iştirak edib

01 İyun 20:19  

Dünya

İstanbul aeroportunda rekord sayda səfər qeydə alınıb

01 İyun 20:18

Dünya

Almaniyada pərakəndə satışların həcmi azalıb

01 İyun 19:53

YAP xəbərləri

Tərtərdə “1 iyun - Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü”nə həsr olunmuş “Uşaqlar gələcəyimizdir" adlı tədbir keçirilib

01 İyun 19:21  

Arxiv
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30
phone

E-qəzet

phone

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi