Sülh reallıqları qəbul etməkdən başlayır
16.09.2026 [14:46]
Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpus nümayəndələrinin sentyabrın 11–12-də işğaldan azad edilmiş ərazilərə sayca 22-ci səfəri ölkəmizdə aparılan bərpa-quruculuq işlərinin, tarixi və dini irsin qorunması istiqamətində görülən tədbirlərin beynəlxalq ictimaiyyətə birbaşa təqdim olunması baxımından əhəmiyyətli hadisədir.
Səfər çərçivəsində diplomatların Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq işləri ilə tanış olması, müxtəlif tarixi və dini abidələri ziyarət etməsi Azərbaycanın bölgədə formalaşdırdığı yeni reallıqları yerində müşahidə etmək imkanı yaradıb. Belə səfərlər bölgədəki vəziyyət barədə obyektiv təsəvvürlərin formalaşmasına və beynəlxalq əlaqələrin inkişafına xidmət edir.
Lakin Ermənistan mediasında səfərlə bağlı yayılan bəzi materiallar göstərir ki, bu ölkənin müəyyən dairələrində Azərbaycanın yaratdığı yeni reallıqlara münasibət hələ də siyasi qarşıdurma və ittihamlar üzərində qurulur. Diplomatik nümayəndələrin Azərbaycanın suveren ərazisinə səfərinin siyasi manipulyasiya predmetinə çevrilməsi, tarixi məsələlərin birtərəfli təqdim olunması və xarici diplomatların hədəfə alınması konstruktiv yanaşma təsiri bağışlamır.
Qarabağ Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazisidir. 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilmiş lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycan öz ərazisində suverenliyini tam bərpa edib. Bu reallıq Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinin tanınması ilə bağlı beynəlxalq hüququn əsas prinsipləri ilə uzlaşır.
Azərbaycanın ərazisində fəaliyyət göstərən diplomatik nümayəndələrin ölkənin müxtəlif bölgələrinə səfər etməsi onun daxili və suveren hüquqlarına aiddir. Bu səfərlərin Ermənistanın siyasi dairələrinin mövqeyindən asılı məsələ kimi təqdim edilməsi qəbuledilməzdir. Əksinə, diplomatların bölgəyə səfəri onların hadisələri və aparılan işləri yerində görməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Tarixi və mədəni irs məsələsi də bu kontekstdə xüsusi diqqət tələb edir. Azərbaycan öz ərazisində yerləşən müxtəlif dini və mədəni abidələrin qorunmasına, bərpasına və gələcək nəsillərə çatdırılmasına məsuliyyətlə yanaşdığını bəyan edir. Gəncəsər və Xudavəng kimi tarixi-dini məkanlarla bağlı müzakirələrə yanaşarkən də irsin qorunması, elmi araşdırmalar və beynəlxalq hüququn prinsipləri əsas götürülməlidir.
Eyni zamanda, tarixi irslə bağlı müzakirələr yalnız bir istiqamətdə aparılmamalıdır. İndiki Ermənistan ərazisində əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların yaratdığı tarixi-mədəni irsin taleyi də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Bu irsin müxtəlif dövrlərdə dağıdılması, dəyişdirilməsi və ya izlərinin silinməsi ilə bağlı məsələlərin araşdırılması tarixi ədalət və mədəni irsin qorunması baxımından əhəmiyyətlidir. Mədəni irsin qorunması bütün xalqların və dini icmaların irsinə eyni məsuliyyətlə yanaşmağı tələb edir.
1954-cü il Haaqa Konvensiyası mədəni sərvətlərin silahlı münaqişələr zamanı qorunması sahəsində mühüm beynəlxalq hüquqi çərçivə yaradır. Bu prinsiplər tarixi və dini abidələrin mənşəyindən asılı olmayaraq mühafizəsinin vacibliyini təsdiqləyir.
Azərbaycanın multikulturalizm və tolerantlıq siyasəti müxtəlif dinlərə və mədəniyyətlərə məxsus irsin qorunmasını da əhatə edir. Ölkəmizdə müxtəlif dini və mədəni abidələrin bərpası istiqamətində görülən işlər bu yanaşmanın praktiki ifadəsidir.
Bir tərəfdən sülh və normallaşmadan danışmaq, digər tərəfdən isə qarşıdurmanı dərinləşdirən, tarixi məsələləri siyasi alətə çevirən narrativləri dövriyyəyə buraxmaq ziddiyyətli yanaşmadır. Davamlı sülh yalnız yeni reallıqların qəbul edilməsi, qarşılıqlı hörmət və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əməl olunması əsasında mümkündür.
Ermənistanla Azərbaycan arasında münasibətlərin normallaşması üçün ilk növbədə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi ilə bağlı reallıqlara hörmət edilməli, Qarabağ məsələsi siyasi manipulyasiya vasitəsinə çevrilməməlidir. Sülhə xidmət edən mövqe keçmişin qarşıdurma ritorikasını deyil, gələcəyin əməkdaşlıq imkanlarını əsas götürməlidir.
Neva Abdurahmanova
YAP Qusar rayon təşkilatının sədr müavini
Xəbər lenti
Hamısına baxDünya
17 Sentyabr 20:17
Dünya
17 Sentyabr 19:59
Xəbər lenti
17 Sentyabr 19:21
Xəbər lenti
17 Sentyabr 18:26
YAP xəbərləri
17 Sentyabr 17:59
Siyasət
17 Sentyabr 17:24
Siyasət
17 Sentyabr 17:23
Siyasət
17 Sentyabr 17:23
Siyasət
17 Sentyabr 17:23
Gündəm
17 Sentyabr 17:16
Gündəm
17 Sentyabr 17:04
Gündəm
17 Sentyabr 17:01
YAP xəbərləri
17 Sentyabr 16:49
YAP xəbərləri
17 Sentyabr 16:47
Analitik
17 Sentyabr 16:45
YAP xəbərləri
17 Sentyabr 16:42
YAP xəbərləri
17 Sentyabr 16:39
Gündəm
17 Sentyabr 16:11
Gündəm
17 Sentyabr 15:52
YAP xəbərləri
17 Sentyabr 15:47
Hadisə
17 Sentyabr 15:27
Xəbər lenti
17 Sentyabr 15:10
Siyasət
17 Sentyabr 15:06
Sosial
17 Sentyabr 15:01
Siyasət
17 Sentyabr 14:57
Siyasət
17 Sentyabr 14:55
Siyasət
17 Sentyabr 14:13
İdman
17 Sentyabr 13:59
Gündəm
17 Sentyabr 12:57
Xəbər lenti
17 Sentyabr 12:55
Xəbər lenti
17 Sentyabr 12:53
Sosial
17 Sentyabr 12:22
Sosial
17 Sentyabr 12:21
İqtisadiyyat
17 Sentyabr 12:20
Sosial
17 Sentyabr 12:19
Siyasət
17 Sentyabr 11:08
Gündəm
17 Sentyabr 11:02
Siyasət
17 Sentyabr 10:15
İqtisadiyyat
17 Sentyabr 09:58
Analitik
17 Sentyabr 09:25
Analitik
17 Sentyabr 08:50
MEDİA
17 Sentyabr 08:36
İqtisadiyyat
16 Sentyabr 23:31
Dünya
16 Sentyabr 23:19
Dünya
16 Sentyabr 22:56
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 22:26
İdman
16 Sentyabr 22:20
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 22:14
Elanlar
16 Sentyabr 22:10
İqtisadiyyat
16 Sentyabr 21:43
Dünya
16 Sentyabr 21:18
Dünya
16 Sentyabr 20:49
Dünya
16 Sentyabr 20:25
Dünya
16 Sentyabr 19:52
Dünya
16 Sentyabr 19:17
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 19:03
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 18:48
Dünya
16 Sentyabr 18:29
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 18:03
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 18:01
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 17:57
YAP xəbərləri
16 Sentyabr 17:53
Dünya
16 Sentyabr 17:35
Analitik
16 Sentyabr 17:08
Dünya
16 Sentyabr 16:22
Sosial
16 Sentyabr 16:21
Hərbi
16 Sentyabr 16:18
Dünya
16 Sentyabr 15:51
Sosial
16 Sentyabr 15:51
Dünya
16 Sentyabr 15:18

