Tarixin ən ağrılı səhifələrindən biri
31.03.2026 [14:00]
Əmir Babayev
YAP Şərur rayon təşkilatının sədri
1918-ci ilin mart hadisələri Azərbaycan tarixinin ən faciəli və eyni zamanda ən dərindən öyrənilməli səhifələrindən biridir. Bu hadisələr yalnız hərbi qarşıdurma və ya siyasi toqquşma kimi deyil, məhz mülki əhaliyə qarşı məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilmiş kütləvi qırğın – soyqırımı kimi qiymətləndirilməlidir. Çünki baş verənlər təkcə döyüş əməliyyatları ilə məhdudlaşmamış, qadın, uşaq, qoca demədən minlərlə günahsız insanın sistemli şəkildə məhv edilməsi ilə müşayiət olunmuşdur.
Mart hadisələrinin xarakterini müəyyən edən əsas cəhət qırğınların təsadüfi deyil, planlı və sistemli şəkildə həyata keçirilməsidir. İnsanların yalnız milli və dini mənsubiyyətinə görə hədəfə alınması bu faciəni etnik təmizləmə və soyqırımı aktı kimi səciyyələndirməyə əsas verir. Xüsusilə silahsız mülki əhalinin amansızlıqla qətlə yetirilməsi hadisələrin hər hansı hərbi zərurətdən uzaq olduğunu açıq şəkildə göstərir.
Şamaxıda yüzlərlə kəndin yerlə-yeksan edilməsi də bu dəhşətli hadisələrin miqyasını və məqsədini aydın şəkildə ortaya qoyur. Bu faktlar sübut edir ki, məqsəd yalnız müəyyən əraziləri nəzarətə götürmək deyil, eyni zamanda yerli əhalini fiziki olaraq məhv etmək olmuşdur.
1918-ci ilin mart hadisələri uzun illər müxtəlif səbəblərdən lazımi siyasi-hüquqi qiymətini ala bilməmişdir. Lakin müstəqillik dövründə bu faciəyə dövlət səviyyəsində obyektiv yanaşma formalaşmış, hadisələrin soyqırımı kimi tanınması istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır. Tarixi ədalətin bərpası, qurbanların xatirəsinin yad edilməsi və bu həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması bu gün də aktual olaraq qalır.
Bu hadisələrə yalnız keçmişin faciəsi kimi deyil, həm də gələcək üçün mühüm dərs kimi yanaşmaq vacibdir. Tarix göstərir ki, mülki əhaliyə qarşı törədilən zorakılıqların unudulması yeni faciələrin yaranmasına zəmin yarada bilər. Buna görə də 1918-ci ilin mart hadisələrinin soyqırımı kimi tanınması həm tarixi həqiqətin qorunması, həm də beynəlxalq ədalətin təmin olunması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Nəticə etibarilə demək olar ki, 1918-ci ilin mart hadisələri yalnız Azərbaycan xalqına qarşı deyil, ümumbəşəri dəyərlərə qarşı törədilmiş ağır cinayətlərdən biridir. Bu hadisələrin soyqırımı kimi tanınması həm tarix qarşısında, həm də insanlıq qarşısında mənəvi borcumuzdur.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
16 Avqust 23:58
Dünya
16 Avqust 23:45
Dünya
16 Avqust 23:15
Dünya
16 Avqust 22:50
Dünya
16 Avqust 22:05
Dünya
16 Avqust 21:35
Dünya
16 Avqust 20:55
Dünya
16 Avqust 20:25
Dünya
16 Avqust 19:45
Dünya
16 Avqust 19:05
Dünya
16 Avqust 18:45
İdman
16 Avqust 18:10
Sosial
16 Avqust 17:20
İdman
16 Avqust 16:45
İdman
16 Avqust 16:25
Mədəniyyət
16 Avqust 15:55
Sosial
16 Avqust 15:20
Sosial
16 Avqust 14:35
Sosial
16 Avqust 14:24
Dünya
16 Avqust 13:55
Dünya
16 Avqust 13:35
Dünya
16 Avqust 12:55
Dünya
16 Avqust 12:10
Dünya
16 Avqust 11:35
Siyasət
16 Avqust 10:55
Dünya
16 Avqust 10:25
Dünya
16 Avqust 09:45
Dünya
16 Avqust 09:05
Dünya
15 Avqust 23:31
Dünya
15 Avqust 22:20
Dünya
15 Avqust 21:15
Dünya
15 Avqust 20:39
Dünya
15 Avqust 19:22
Dünya
15 Avqust 18:29
Dünya
15 Avqust 17:35
Sosial
15 Avqust 16:44
Dünya
15 Avqust 16:18
Sosial
15 Avqust 15:46
Sosial
15 Avqust 15:43
Gündəm
15 Avqust 15:40
Dünya
15 Avqust 15:23
Dünya
15 Avqust 14:31
Dünya
15 Avqust 13:19
Dünya
15 Avqust 12:24
Gündəm
15 Avqust 11:58
Gündəm
15 Avqust 11:45
Gündəm
15 Avqust 11:35
Hadisə
15 Avqust 11:32
Gündəm
15 Avqust 11:25
İqtisadiyyat
15 Avqust 11:22
İqtisadiyyat
15 Avqust 11:05
İqtisadiyyat
15 Avqust 10:35
Analitik
15 Avqust 10:15
Analitik
15 Avqust 09:55
Analitik
15 Avqust 09:35
Ədəbiyyat
15 Avqust 09:15
Ədəbiyyat
15 Avqust 09:05
Dünya
14 Avqust 23:54
Dünya
14 Avqust 23:25
Dünya
14 Avqust 22:50
Dünya
14 Avqust 22:15
Dünya
14 Avqust 21:50
Hadisə
14 Avqust 21:32
Dünya
14 Avqust 21:20
Dünya
14 Avqust 20:55
Dünya
14 Avqust 20:35
Dünya
14 Avqust 20:05
Dünya
14 Avqust 19:48
Dünya
14 Avqust 19:20
Mədəniyyət
14 Avqust 18:55
