Fridrix: Kral, yoxsa filosof?
25.08.2023 [12:07]
Şahanə
“İnsanlar işığın ətrafında toplanarlar - daha yaxşı görmək üçün yox, daha yaxşı parıldamaq üçün”, deyən Fridrix Nitsşe dünyada fəlsəfə elminin görkəmli nümayəndələrindən biridir. Nitsşe kitabları, həyata fərqli yanaşması, aforizmləri ilə nəinki siravi vətəndaşın, həm də yazarların, tarixşünasların, filosofların yoluna hər zaman işıq olub.
Ailəsi Prussiya kralı IV Fridrix Vilhelmin anadan olmasının 49-cü ildönümüylə əlaqədar Nitsşeyə onun adını veriblər. Mənbələrdə onun çalışqan olması, antik ədəbiyyatla maraqlanması, şeir yazması, musiqi bəstələməsi qeyd olunub. Onun tamamilə yazarlığı başlaması isə 1870- ci ilə təsadüf edir. Belə ki, alman-fransız döyüşündə keçirdiyi xəstəliklərin xeyli artmasıyla, universitetdəki vəzifəsindən təqaüdə çıxaraq, İtaliya sahillərində, yayları İsveçrə dağlarında yaşayaraq, özünü tamamilə yazılarına verib.
Deyilənə görə onun xeyli problemi olub: ailəsi ilə yola getmir, qadınlar onu rədd edirdilər. O, bəlkə də bu səbəbdən «Mən anamı sevmirəm və bacımın səsini eşitmək belə mənə işgəncədir» deyib.
Başqa bir problem isə onun kitablarının ilk əvvəllər satılmaması idi. 44 yaşında isə Türin küçəsində öz sürücüsü tərəfindən vurulan atı gördükdə dəli olur, qaçaraq onu qucaqlayıb, «mən səni başa düşürəm» deyə bağırır. O hadisədən sonra heç vaxt özünə gələ bilmir və 11 kədərli ilin ardınca vəfat edir. Yeri gəlmişkən bu gün Fridrix Nitsşenin anım günüdür.
O inanırdı ki, universitetlər insanlığı öldürür, onları quru akademik çalışanlara çevirir. O, yunanların tragedik dramaları necə praktiki və terapevtik (müalicəvi) şəkildə mənəvi təhsil və arınma əsasında işlətməklərinə heyranlıq duyur və öz dövrünün də təxminən bu cür olmasını arzulayırdı. «Hər dövrün özünəməxsus spesifik psixoloji məsələsi var», - deyən Nitsşe əlavə edib:" filosofun vəzifəsi bunları aşkar etmək və həllinə kömək etməkdir".
Xəbər lenti
Hamısına bax
İdman
17 Avqust 09:45
Sosial
17 Avqust 09:10
Dünya
16 Avqust 23:58
Dünya
16 Avqust 23:45
Dünya
16 Avqust 23:15
Dünya
16 Avqust 22:50
Dünya
16 Avqust 22:05
Dünya
16 Avqust 21:35
Dünya
16 Avqust 20:55
Dünya
16 Avqust 20:25
Dünya
16 Avqust 19:45
Dünya
16 Avqust 19:05
Dünya
16 Avqust 18:45
İdman
16 Avqust 18:10
Sosial
16 Avqust 17:20
İdman
16 Avqust 16:45
İdman
16 Avqust 16:25
Mədəniyyət
16 Avqust 15:55
Sosial
16 Avqust 15:20
Sosial
16 Avqust 14:35
Sosial
16 Avqust 14:24
Dünya
16 Avqust 13:55
Dünya
16 Avqust 13:35
Dünya
16 Avqust 12:55
Dünya
16 Avqust 12:10
Dünya
16 Avqust 11:35
Siyasət
16 Avqust 10:55
Dünya
16 Avqust 10:25
Dünya
16 Avqust 09:45
Dünya
16 Avqust 09:05
Dünya
15 Avqust 23:31
Dünya
15 Avqust 22:20
Dünya
15 Avqust 21:15
Dünya
15 Avqust 20:39
Dünya
15 Avqust 19:22
Dünya
15 Avqust 18:29
Dünya
15 Avqust 17:35
Sosial
15 Avqust 16:44
Dünya
15 Avqust 16:18
Sosial
15 Avqust 15:46
Sosial
15 Avqust 15:43
Gündəm
15 Avqust 15:40
Dünya
15 Avqust 15:23
Dünya
15 Avqust 14:31
Dünya
15 Avqust 13:19
Dünya
15 Avqust 12:24
Gündəm
15 Avqust 11:58
Gündəm
15 Avqust 11:45
Gündəm
15 Avqust 11:35
Hadisə
15 Avqust 11:32
Gündəm
15 Avqust 11:25
İqtisadiyyat
15 Avqust 11:22
İqtisadiyyat
15 Avqust 11:05
İqtisadiyyat
15 Avqust 10:35
Analitik
15 Avqust 10:15
Analitik
15 Avqust 09:55
Analitik
15 Avqust 09:35
Ədəbiyyat
15 Avqust 09:15
Ədəbiyyat
15 Avqust 09:05
Dünya
14 Avqust 23:54
Dünya
14 Avqust 23:25
Dünya
14 Avqust 22:50
Dünya
14 Avqust 22:15
Dünya
14 Avqust 21:50
Hadisə
14 Avqust 21:32
Dünya
14 Avqust 21:20
Dünya
14 Avqust 20:55
Dünya
14 Avqust 20:35
Dünya
14 Avqust 20:05
Dünya
14 Avqust 19:48
