Genetika ömür uzunluğuna necə təsir edir? - ARAŞDIRMA
25.04.2026 [17:45]
Alimlər müəyyən ediblər ki, irsiyyət insanın ömür uzunluğuna əvvəl düşünüləndən daha güclü təsir göstərə bilər.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, Veytsman İnstitutu alimlərinin apardığı yeni araşdırmaya görə, genetika insan ömrünün uzunluğunda daha mühüm rol oynayır. Tədqiqatçıların hesablamalarına görə, irsi faktorlar insanlar arasındakı uzunömürlülük fərqlərinin təxminən yarısını izah edə bilər.
Müəlliflər bildirirlər ki, uzun illər elmdə belə bir fikir üstünlük təşkil edirdi: insan ömrünün uzunluğu əsasən həyat tərzi, ətraf mühit və təsadüfi amillərlə müəyyən olunur, genlərin rolu isə ikinci planda qalır.
Lakin yeni nəticələr göstərir ki, DNT-nin qocalma proseslərinə təsiri indiyədək ciddi şəkildə qiymətləndirilməyib.
Araşdırma çərçivəsində alimlər İsveç və Danimarkadan olan əkizlərə dair geniş məlumat bazalarını təhlil ediblər.
Araşdırmaya ayrı-ayrı mühitlərdə böyüyən bacı-qardaşların məlumatları da daxil edilib. Bu yanaşma irsiyyət və ətraf mühitin təsirlərini daha dəqiq ayırmağa imkan verib.
Bundan əlavə, mütəxəssislər riyazi modelləşdirmədən istifadə edərək virtual əkizlər sistemi yaradıblar. Bu metod vasitəsilə bədbəxt hadisələr, infeksiyalar və digər, birbaşa qocalma ilə bağlı olmayan ölüm səbəblərinin təsiri aradan qaldırılıb.
Bu düzəlişlərdən sonra məlum olub ki, genetik faktor ömür uzunluğuna əvvəlki araşdırmaların göstərdiyindən daha güclü təsir edir.
Alimlər izah edirlər ki, əvvəlki elmi modellər bioloji qocalmanı xarici amillərdən tam şəkildə ayırmağa imkan vermirdi. Bu səbəbdən genlərin təsiri olduğundan daha zəif görünürdü.
Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, əldə olunan nəticələr qocalma və uzunömürlülüyün öyrənilməsinə yanaşmanı ciddi şəkildə dəyişə bilər. Genetik mexanizmlərin daha dərindən anlaşılması ömür uzunluğu ilə bağlı konkret genlərin müəyyənləşdirilməsinə, həmçinin sağlam və aktiv həyatın uzadılmasına yönəlmiş yeni tibbi metodların hazırlanmasına kömək edə bilər.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Sosial
22 Sentyabr 11:17
Analitik
22 Sentyabr 10:59
YAP xəbərləri
22 Sentyabr 10:56
YAP xəbərləri
22 Sentyabr 10:51
Elm
22 Sentyabr 10:35
Dünya
22 Sentyabr 10:32
YAP xəbərləri
22 Sentyabr 10:31
İqtisadiyyat
22 Sentyabr 10:23
Dünya
22 Sentyabr 10:15
Dünya
22 Sentyabr 10:13
Sosial
22 Sentyabr 10:11
Xəbər lenti
22 Sentyabr 09:46
İqtisadiyyat
22 Sentyabr 09:40
Siyasət
22 Sentyabr 09:16
Gündəm
22 Sentyabr 08:54
Gündəm
22 Sentyabr 08:30
Hadisə
22 Sentyabr 07:52
Sosial
22 Sentyabr 07:23
Dünya
21 Sentyabr 23:34
İqtisadiyyat
21 Sentyabr 23:19
Sosial
21 Sentyabr 22:56
Dünya
21 Sentyabr 22:20
Dünya
21 Sentyabr 21:43
Dünya
21 Sentyabr 21:15
Dünya
21 Sentyabr 20:58
Dünya
21 Sentyabr 20:26
Dünya
21 Sentyabr 19:41
Sosial
21 Sentyabr 19:34
Dünya
21 Sentyabr 19:14
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 19:00
İqtisadiyyat
21 Sentyabr 18:41
Sosial
21 Sentyabr 18:15
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 18:10
Sosial
21 Sentyabr 18:10
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 18:06
Sosial
21 Sentyabr 18:05
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 17:53
Dünya
21 Sentyabr 17:47
İdman
21 Sentyabr 17:31
Dünya
21 Sentyabr 17:25
İdman
21 Sentyabr 16:46
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 16:41
Elm
21 Sentyabr 16:19
Elm
21 Sentyabr 15:48
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 15:15
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 14:53
İdman
21 Sentyabr 14:36
Formula 1
21 Sentyabr 14:35
Elm
21 Sentyabr 14:27
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 14:23
Siyasət
21 Sentyabr 13:34
Sosial
21 Sentyabr 13:27
Sosial
21 Sentyabr 13:25
Hadisə
21 Sentyabr 13:24
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 13:21
Xəbər lenti
21 Sentyabr 12:45
YAP xəbərləri
21 Sentyabr 12:37
Siyasət
21 Sentyabr 12:27
İqtisadiyyat
21 Sentyabr 11:43
İqtisadiyyat
21 Sentyabr 11:42
Dünya
21 Sentyabr 11:41
Dünya
21 Sentyabr 11:40
Siyasət
21 Sentyabr 11:38
Dünya
21 Sentyabr 11:19
Siyasət
21 Sentyabr 11:12
Hadisə
21 Sentyabr 11:09
Sosial
21 Sentyabr 11:00
Dünya
21 Sentyabr 10:57
Avropa
21 Sentyabr 10:53
İqtisadiyyat
21 Sentyabr 10:47
