Alimlər: Süd Yolunun mərkəzində qəribə kimyəvi aktivlik müşahidə olunur
12.03.2025 [21:54]
Alimlər Süd Yolu qalaktikasının mərkəzində qəribə kimyəvi aktivlik aşkar ediblər ki, bu da qaranlıq maddənin naməlum növünün mövcudluğundan xəbər verə bilər.
AZƏRTAC “Physical Review Letters” jurnalında dərc edilən araşdırmaya istinadla xəbər verir ki, sirli enerjili proseslərin əvvəllər düşünüldüyündən daha yüngül olan qaranlıq maddə hissəciklərinin toqquşması nəticəsində baş verə biləcəyi bildirilir.
Qaranlıq maddə Kainatın əsas sirlərindən biridir. O, gözəgörünməzdir, adi maddə ilə qarşılıqlı təsir göstərmir, amma kosmosun ümumi kütləsinin 85 faizini təşkil etdiyi təxmin edilir. Alimlər çoxdandır ki, onun kütləvi hissəciklərdən (WIMP) ibarət olduğuna inanırdılar, lakin yeni məlumatlar bir-biri ilə toqquşan və yüklü hissəciklərin axınlarını yaradan işıq hissəciklərinin mövcudluğuna işarə edir.
Qalaktikanın mərkəzində astronomlar uzun müddətdir müsbət yüklü hidrogen buludlarını müşahidə ediblər. Onlar bu anomaliyanı hələ də izah edə bilmirlər. Hidrogen normal olaraq neytraldır, lakin hansısa bir element elektronları ondan çıxarır. Təhlil göstərir ki, bir növ enerji mənbəyi buludda daim aktivdir və ionlaşma prosesini dəstəkləyir.
Əvvəllər alimlər bunun səbəbinin kosmik şüalar - Kainata nüfuz edən sürətli və enerjili hissəciklər ola biləcəyi versiyasını irəli sürürdülər. Bununla belə, tədqiqatçılar indi belə qənaətə gəliblər ki, enerji mənbəyi kosmik şüalardan daha yavaş hərəkət edir və indiyədək şübhəli bilinən qaranlıq maddə hissəciklərindən daha az kütləyə malikdir.
Alimlər hidrogenin qeyri-adi ionlaşması prosesindən əlavə qeyd edirlər ki, yeni fərziyyə qalaktikanın mərkəzindəki digər sirli hadisələri izah edə bilər. Məsələn, 511 keV enerjili xüsusi şüalanma uzun müddətdir qeydə alınıb, amma onun mənşəyi hələ də məlum deyil.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, Süd Yolunun mərkəzindəki kimyəvi proseslərin tədqiqi qaranlıq maddənin axtarışında yeni yol aça bilər. Nadir hissəciklərin toqquşmalarını tutmağa çalışan Yer əsaslı təcrübələrdən fərqli olaraq, qalaktikanın Mərkəzi Molekulyar Zonasının müşahidələri bizə real vaxt rejimində qaranlıq maddənin mümkün əlamətlərini görməyə imkan verir.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Gündəm
23 İyun 17:48
YAP xəbərləri
23 İyun 17:38
Elanlar
23 İyun 17:26
Sosial
23 İyun 16:50
YAP xəbərləri
23 İyun 16:49
YAP xəbərləri
23 İyun 16:46
YAP xəbərləri
23 İyun 16:05
Sosial
23 İyun 16:01
Sosial
23 İyun 15:27
Gündəm
23 İyun 15:21
Gündəm
23 İyun 15:20
Gündəm
23 İyun 15:18
Gündəm
23 İyun 15:07
YAP xəbərləri
23 İyun 15:00
Dünya
23 İyun 14:37
Siyasət
23 İyun 14:23
Gündəm
23 İyun 14:20
İqtisadiyyat
23 İyun 13:53
Gündəm
23 İyun 13:51
Gündəm
23 İyun 13:28
Müsahibə
23 İyun 13:25
Gündəm
23 İyun 12:56
Sosial
23 İyun 12:50
İqtisadiyyat
23 İyun 12:50
Hadisə
23 İyun 12:49
Siyasət
23 İyun 11:52
Gündəm
23 İyun 11:37
Gündəm
23 İyun 11:25
Gündəm
23 İyun 11:25
Siyasət
23 İyun 11:14
Siyasət
23 İyun 10:58
Gündəm
23 İyun 10:54
Gündəm
23 İyun 10:39
Siyasət
23 İyun 10:36
Analitik
23 İyun 10:15
İqtisadiyyat
23 İyun 09:50
Ədəbiyyat
23 İyun 09:32
Analitik
23 İyun 09:14
Sosial
23 İyun 08:51
Sosial
23 İyun 08:37
Dünya
22 İyun 23:20
Dünya
22 İyun 22:47
İdman
22 İyun 22:24
Dünya
22 İyun 21:52
Elm
22 İyun 21:36
Dünya
22 İyun 21:19
Dünya
22 İyun 20:43
Elm
22 İyun 20:32
İqtisadiyyat
22 İyun 20:17
Dünya
22 İyun 19:50
Gündəm
22 İyun 19:38
Dünya
22 İyun 19:22
Dünya
22 İyun 19:10
Dünya
22 İyun 18:30
Elm
22 İyun 18:11
YAP xəbərləri
22 İyun 17:08
İdman
22 İyun 16:50
Gündəm
22 İyun 16:31
YAP xəbərləri
22 İyun 16:07
Sosial
22 İyun 15:45
Siyasət
22 İyun 15:31
Siyasət
22 İyun 15:29
Hadisə
22 İyun 15:15
Gündəm
22 İyun 15:05
Sosial
22 İyun 14:44
Siyasət
22 İyun 14:43
Dünya
22 İyun 14:31
Sosial
22 İyun 14:11
Elm
22 İyun 13:46
Dünya
22 İyun 13:42
