Azərbaycanın AQEM çərçivəsində diplomatik təşəbbüsləri və regional əməkdaşlıq perspektivləri

Bakı:

20 °C

88 %

10 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Azərbaycanın AQEM çərçivəsində diplomatik təşəbbüsləri və regional əməkdaşlıq perspektivləri

Azərbaycanın AQEM çərçivəsində diplomatik təşəbbüsləri və regional əməkdaşlıq perspektivləri

19.10.2026 [12:44]

Beynəlxalq siyasi mühitdə baş verən dəyişikliklər dövlətləri təhlükəsizlik problemlərinə yeni yanaşmalar axtarmağa, iqtisadi əlaqələri genişləndirməyə və qarşılıqlı maraqlar əsasında tərəfdaşlıqlar qurmağa sövq edir. Müxtəlif regionlarda müşahidə olunan gərginliklər göstərir ki, uzunmüddətli sabitliyin təmin olunması yalnız ayrı-ayrı ölkələrin səyləri ilə mümkün deyil. Bu məqsədə çatmaq üçün dövlətlər arasında etibarlı münasibətlərin qurulması, ortaq mövqelərin formalaşdırılması və çoxtərəfli əməkdaşlıq imkanlarından səmərəli istifadə olunması vacibdir. AQEM də Asiya dövlətləri arasında bu istiqamətdə əlaqələrin inkişafına xidmət edən platformalardan biridir. Təşkilatın fəaliyyəti ölkələr arasında fikir mübadiləsinin aparılmasına, regional problemlərin müzakirəsinə və müxtəlif sahələrdə birgə fəaliyyət imkanlarının müəyyənləşdirilməsinə şərait yaradır. Fərqli siyasi və iqtisadi xüsusiyyətlərə malik dövlətlərin eyni platformada təmsil olunması qarşılıqlı anlaşmanın genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Bu baxımdan, Bakıda keçirilən 7-ci Zirvə Görüşü AQEM-in gündəliyində duran məsələlərin müzakirəsi və üzv ölkələr arasında təmasların inkişafı üçün mühüm fürsət yaratdı. Laos Xalq Demokratik Respublikasının təşkilata 29-cu üzv kimi qoşulması da əməkdaşlıq coğrafiyasının genişlənməsini nümayiş etdirən hadisələrdən biri oldu.

Azərbaycanın AQEM-ə sədrliyi ölkəmizin beynəlxalq əməkdaşlıq platformalarında fəal iştirakının növbəti mərhələsi kimi qiymətləndirilə bilər. 2024-cü ildən etibarən sədrliyin həyata keçirilməsi çərçivəsində təşkilatın fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, institusional imkanlarının genişləndirilməsi və üzv dövlətlər arasında praktiki əməkdaşlığın təşviqi diqqət mərkəzində saxlanılıb. Prezident İlham Əliyevin çıxışında nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı, rəqəmsal transformasiya, ekoloji məsələlər, turizm, təhsil və elmi əməkdaşlıq kimi sahələrə xüsusi diqqət yetirilməsi sədrliyin prioritetlərini müəyyənləşdirən istiqamətlərdəndir. Bu sahələrdə ortaq təşəbbüslərin həyata keçirilməsi AQEM-in fəaliyyətini siyasi müzakirələrlə məhdudlaşdırmamaq, eyni zamanda konkret əməkdaşlıq nəticələrinə nail olmaq baxımından əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycanın bu prosesdə iştirakı ölkənin əlverişli coğrafi mövqeyi və müxtəlif dövlətlərlə qurduğu əlaqələrlə sıx bağlıdır. Avropa və Asiya arasında yerləşən ölkəmiz beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının inkişafında, enerji resurslarının daşınmasında və regional iqtisadi münasibətlərin genişləndirilməsində mühüm mövqeyə malikdir. Bu imkanlar Azərbaycanın müxtəlif tərəfdaşlar arasında əlaqələrin qurulmasına və qarşılıqlı maraqların uzlaşdırılmasına töhfə verməsinə şərait yaradır. AQEM çərçivəsində Azərbaycanın mövqeyinin əsas elementləri arasında dövlətlərin suverenliyinə hörmət, ərazi bütövlüyünün tanınması, daxili işlərə müdaxilə edilməməsi və beynəlxalq hüquq normalarına əməl olunması xüsusi yer tutur. Bu prinsiplərin ardıcıl tətbiqi dövlətlər arasında etimadın qorunması və beynəlxalq münasibətlərdə sabitliyin təmin edilməsi üçün mühüm şərtlərdən hesab olunur.

Bakı Zirvə Görüşündə Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin tarixi və onun nəticələri də diqqətə çatdırılan məsələlər arasında olub. Prezident İlham Əliyev çıxışında BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi qətnamələrin uzun müddət yerinə yetirilməməsinə toxunaraq beynəlxalq qərarların icrası məsələsini gündəmə gətirib. Bu mövzu beynəlxalq sistemdə qəbul olunan sənədlərin praktiki nəticələr verməsi və onların həyata keçirilməsi üçün təsirli mexanizmlərin mövcudluğu məsələsini önə çıxarır. Azərbaycanın rəsmi mövqeyində uzun illər davam etmiş münaqişənin humanitar nəticələri, ərazilərin işğalı və beynəlxalq hüquq normalarının tətbiqi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu məsələlərin beynəlxalq platformalarda səsləndirilməsi ölkənin təhlükəsizlik maraqlarının və münaqişədən əldə olunan təcrübənin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması baxımından mühüm vasitədir. 2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük müharibə və 2023-cü ilin sentyabrında Qarabağda həyata keçirilən hərbi əməliyyatlardan sonra Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etdiyini bəyan edib. Bu hadisələr regionda siyasi və təhlükəsizlik şəraitini dəyişdirib, müharibədən sonrakı münasibətlərin tənzimlənməsi məsələsini daha aktual edib.

Azərbaycanın AQEM-ə sədrliyinin daha iki il müddətinə uzadılması ölkəmizin təşkilat çərçivəsində fəaliyyətini davam etdirməsi üçün yeni imkanlar açır. Bu müddət ərzində əsas məqsədlərdən biri üzv dövlətlər arasında əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi, təşkilatın fəaliyyət mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi və qəbul olunan təşəbbüslərin nəticəyönümlü xarakter almasına nail olmaqdır. Gələcək dövrdə nəqliyyat və logistika əlaqələrinin genişləndirilməsi, rəqəmsal texnologiyalar sahəsində təcrübə mübadiləsi, ətraf mühitin qorunması və təhsil layihələrinin inkişafı əməkdaşlığın prioritet istiqamətləri ola bilər. Bu sahələrdə ortaq proqramların hazırlanması üzv dövlətlərə mövcud imkanlardan daha səmərəli istifadə etməyə şərait yarada bilər.

Bakıda keçirilən AQEM-in 7-ci Zirvə Görüşü Asiya dövlətləri arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi, regional təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirəsi və beynəlxalq dialoqun davam etdirilməsi baxımından əhəmiyyətli hadisədir. Azərbaycanın sədrliyi isə ölkəyə çoxtərəfli diplomatiya sahəsində fəaliyyətini genişləndirmək və müxtəlif regionlar arasında əlaqələrin inkişafına töhfə vermək imkanı yaradır. AQEM-in gələcək uğuru üzv dövlətlərin siyasi iradəsindən, birgə qərarların həyata keçirilməsindən və ortaq maraqlar ətrafında əməkdaşlığın davamlı xarakter almasından asılı olacaq. Azərbaycanın bu prosesdəki fəaliyyəti də irəli sürülən təşəbbüslərin konkret nəticələrə çevrilməsi və təşkilatın regional əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.

Rail Tağızadə

Yeni Azərbaycan Partiyası Naxçıvan şəhər təşkilatının sədri

Paylaş:

Baxılıb: 35 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax