Azərbaycan ziyalısının ən gözəl nümunəsini təcəssüm etdirən şəxsiyyət

Bakı:

13 °C

82 %

5 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Azərbaycan ziyalısının ən gözəl nümunəsini təcəssüm etdirən şəxsiyyət

Azərbaycan ziyalısının ən gözəl nümunəsini təcəssüm etdirən şəxsiyyət

14.04.2026 [11:58]

Azərbaycan tibb elmində silinməz izlər qoymuş, səhiyyəmizə böyük töhfələr vermiş, adı oftalmologiya tarixinə qızıl hərflərlə yazılmış görkəmli oftalmoloq-alim Zərifə xanım Əliyevanın anım günüdür. Adını tarixin səhifələrində əbədiləşdirən, xatirələrdə hər zaman hörmətlə anılan, unudulmaz şəxsiyyət, böyük oftalmoloq, Azərbaycanın Əməkdar elm xadimi, tibb elmləri doktoru, professor Zərifə xanım Əliyeva sağlığında əfsanəyə çevrildi. Zərifə xanım vaxtilə Azərbaycanda geniş yayılmış traxomanın, dünya təcrübəsində birincilər sırasında peşə, xüsusilə kimya və elektron sənayelərində peşə fəaliyyəti ilə bağlı göz xəstəliklərinin öyrənilməsi, profilaktikası və müalicəsinə, habelə oftalmologiyanın müasir problemlərinə dair bir çox sanballı tədqiqatların müəllifidir. O, elmi araşdırmalar nəticəsində bir neçə monoqrafiya, o cümlədən “Şin istehsalında gözün peşə patologiyası”, “Xroniki yod intoksikasiyası ilə bağlı oftalmologiya”, “Yod sənayesində gözün peşə xəstəliyinin profilaktikası” monoqrafiyalarını çap etdirdi. Alimin bir sıra elmi işləri görmə orqanında bədxasiyyətli şişlərin diaqnostikasına və müalicəsinə həsr olunmuşdur. Zərifə Əliyevanın daktriologiyadan bəhs edən – “Göz sulanmasının fiziologiyası”, “Göz sulanmasının müasir cərrahiyə üsulları ilə müalicəsi” monoqrafiyaları təkcə oftalmoloqların yox, həm də fizioloqların diqqətini cəlb edib. Zərifə xanım Əliyeva fundamental “Terapevtik oftalmologiya” kitabının müəlliflərindən biridir. Bu kitab indi də hər bir oftalmoloq üçün stolüstü kitab olaraq qalır. Zərifə Əliyeva 150-yə yaxın elmi əsərin, 12 monoqrafiyanın, dərslik və dərs vəsaitlərinin, 1 ixtira, 12 səmərələşdirici təklifin müəllifi və həmmüəllifi olmuşdur.

Zərifə xanım Əliyeva tələbələrinə zəngin həyat təcrübəsini öyrədib, onlara diqqət və qayğı ilə yanaşıb. Heç zaman gərgin işdən çəkinməyib, böyük fədakarlıq göstərib. Zərifə xanım Əliyevanın həkim kimi fədakarlığı, yüksək vətəndaşlıq məsuliyyəti, səmimiliyi və qayğıkeşliyi, insanlara və onların problemlərinə göstərdiyi diqqət, fəal həyat mövqeyi ona dərin hörmət qazandırıb. Fədakar Azərbaycan həkiminin sadəliyi, vətənpərvərliyinin hər kəs üçün nümunə olduğu, xeyirxah əməlləri, oftalmologiyanın inkişafına verdiyi töhfələri heç zaman unudulmayacaq. Hələ bundan sonra neçə-neçə nəsillər bu məktəbdən bəhrələnərək oftalmologiyanın inkişafına töhfələr verəcək.

Zərifə xanım Əliyeva M.İ.Averbax adına mükafata layiq görülmüş ilk qadındır. Belə ki, 1981-ci ildə oftalmologiyanın inkişafına verdiyi böyük töhfəyə – görmə orqanının peşə patologiyası sahəsində apardığı elmi tədqiqatlara görə professor Zərifə Əliyeva oftalmologiya aləmində ən yüksək mükafata – SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının akademik M.İ.Averbax adına mükafatına layiq görülüb. Onun “Yüksək etimad” kitabı cəmiyyətdə həkimin şəxsiyyət kimi formalaşması prosesinə dəyərli töhfə vermişdir. Akademik Zərifə Əliyeva ömrü boyu böyük ictimai iş aparmış, keçmiş SSRİ-nin Sülhü Müdafiə Komitəsinin üzvü, Azərbaycan Sülhü Müdafiə Komitəsi sədrinin müavini, “Bilik” Cəmiyyəti İdarə Heyətinin üzvü və keçmiş İttifaqın Oftalmoloqları Elmi Cəmiyyəti İdarə Heyətinin üzvü olmuşdur. O, həm də “Oftalmologiya xəbərləri” jurnalının redaksiya heyətinin üzvü idi. Zərifə Əliyeva bir sıra orden və medallara layiq görülmüş, Azərbaycanın Əməkdar elm xadimi fəxri adını almışdır. Həyatını Azərbaycan mədəniyyətinin, musiqisinin, elminin inkişafına həsr edən böyük söz və sənət adamları – Üzeyir Hacıbəyov, Müslim Maqomayev, Mirəsədulla Mirqasımov, Bülbül, Səməd Vurğun və başqa görkəmli şəxsiyyətlərlə ailəvi, mənəvi yaxınlıq telləri ilə sıx bağlı olan bir mühitdə boya-başa çatan Zərifə xanım Əliyeva özündə Azərbaycan ziyalısının ən gözəl nümunəsini təcəssüm etdirən şəxsiyyət idi.

Zərifə xanım Əliyevanın ən böyük mükafatı xalqın sevgisidir. Azərbaycan qadınının mənəvi dəyərlərini özündə təcəssüm etdirən Zərifə xanım Əliyeva əsl insanlıq zirvəsinə yüksəldi, sağlığında özünə canlı abidə ucaltdı. Zərifə xanım yaşadığı illərin izləri ilə daim insanların qəlbində əbədi yaşayacaq.

Etibar Hacıyev

YAP Ağstafa rayon təşkilatının sədri

Paylaş:

Baxılıb: 149 dəfə