Əsasını Sabir türklərinin qoyduğu kənd

Bakı:

25 °C

61 %

8 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Xəbər lenti / Əsasını Sabir türklərinin qoyduğu kənd

Əsasını Sabir türklərinin qoyduğu kənd

12.09.2023 [10:46]

Abşeron kəndləri

Şahanə

Bakının vaxtilə əkinçiliklə məşğul olan kəndlərindən biri də Zabrat kəndidir. Bəziləri Zabratın rus sözü olduğunu iddia edirlər. Əslində bu, belə deyil. Bu söz Xəzərin qərb sahillərinə gəlmiş və bir müddət burada köç salmış Sabir tayfasının adı ilə bağlıdır. Zabrat — Sabir sözünün axırına ərəbcə «at» cəm şəkilçisini əlavə etməklə düzəldilib. Sonralar S hərfi Z ilə əvəz edilib və sabir sözundəki i hərfi düşərək Zabrat kimi tələffüz olunmağa başlanılıb.
Xəzər sahillərinə gəlmiş köçəri türk tayfaları bir qayda olaraq düşdükləri yerləri öz adları ilə adlandırırdılar. Xəzər dənizinin adının da hun tayfalarından olan xəzərlərin adı ilə bağlı olma ehtimalı təsadüf deyil.

Bu yerin başqa bir adı da Küləy Mahmud və ya Qulam Mahmuddur (Mahmudun nökərləri deməkdir). O zaman Azərbaycana səpələnmiş əhmədlilərin izləri indiyədək qalıb. Onların adları ilə adlandırılmış Əhmədli kəndlərinə indi də rast gəlmək olar, hazırda Cəbrayılda, Qubada, Lənkəranda və başqa rayonlarda Əhmədli kəndləri mövcuddur.

Zabrat qədim -"Zər" kəndinin batdığı yerdə (zəlzələ nəticəsində) salınıb. Zər kəndi 5 əsr bundan əvvəl təbii fəlakət nəticəsində dağılmışdı. Həmin kəndin yerində hazırda II Zabrat (ən qədim kənd) və I Zabrat (110-120 il bundan əvvəl salınıb) kəndləri yerləşir. Zabrat toponimi İran dillərində "Zab"- (çeşmə, bulaq, mənbə) və"rat" (Fəvvarə, məhsuldar) sözlərindən düzəlib, ərazidəki neft fontanları ilə bağlı belə adlanıb.

Zabrat toponiminin başqa bir izahı da var: Zər kəndi (Zərkənd)- Zərbat-Zabrat. Zabrat - Maştağa, Ramana, Sabuncu, Balaxanı, Məhəmmədi, Kürdəxanı qəsəbələrinin əhatəsindədir. Zabrat qəsəbəsi Bakı şəhəri Sabunçu rayonu ərazisinə daxildir. 1806-1918-ci illərdə Zabrat kəndi Bakı quberniyası, Maştağa sahəsi adlanan inzibati bölgüyə aid edilirdi. Hazırda Zabrat qəsəbəsinə köhnə Zabrat kəndi, I Zabrat, Kaspiysk (Qəspişkə), Muxtarov və İstixana adlanan yaşayış yerləri aiddir. Zabrat torpaqları dəniz kənarı - Ləəş bağlarından başlayıb, yəni kəndin birbaşa dənizə çıxışı olmayıb.

Zabrat əhalisinin məşğuliyyəti əsasən əkinçilik, maldarlıq, qismən sənətkarlıq və ticarət olub. Zabrat özünün üzüm növləri və zəfəranı ilə seçilən kəndlərdəndir. Əvvəllər Zabrat ərazisində yerləşən zəfəran sahələri 250 hektardan çox olduğu deyilir. Zabratda əhalinin məşğuliyyətləri içərisində dəvəçiliyin özünəməxsus rolu var. Azərbaycan etnoqrafiyası kitabının dəvəçilik bölməsində Zabratda dəvə saxlanılması və Dəvədamlarının və ya Dəvəliyin yəni xüsusi tövlələrin tikilməsi haqqında izahlı məlumat verilib.

Paylaş:

Baxılıb: 871 dəfə