Gülüş günü və ya taleyin ironiyası

Bakı:

18 °C

88 %

5 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Sosial / Gülüş günü və ya taleyin ironiyası

Gülüş günü və ya taleyin ironiyası

01.04.2022 [10:47]

İlhamə

Bir insanı yaxşı tanımaq üçün nəyə güldüyünə və necə güldüyünə diqqət etmək lazımdır. Müdriklər belə deyir. Aprelin 1-də dünya gülür. Gülüş günü qeyd olunur, amma nəyə və nə üçün gülürük?

Bir qrup tarixçi Gülüş gününü XVIII əsrdə Avropa karnavallarında nümayiş etdirilən küçə tamaşaları (balaqan) ilə əlaqələndirir. Hazırda dünya əhalisinin 70 faizi “Gülüş günü”nü qeyd edir.

Bəzi ehtimallara görə, Gülüş günü ənənəsi 1564-cü ildə Fransada yaranıb. Fransa Kralı IX Çarles, il başlanğıcının yanvar ayının birinci günü olması barədə qərar verdi. Bundan əvvəl Fransada yeni ili 1 apreldə qeyd edirdilər. O zamankı rabitə şərtlərində IX Çarlesin bu qərarı ölkədə çox da yayılmadı. Məsələdən xəbərdar olanlar isə protest məqsədi ilə köhnə adətlərinə davam etdilər. 1 apreldə şənliklər keçirtdilər. Digərləri isə onları aprel axmaqları kimi qəbul etdilər. 1 aprelə “bütün axmaqların günü” adını verdilər.

Bu gündə mühafizəkarlara sürpriz hədiyyələr verdilər, təşkil olunmamış qonaqlıqlara dəvət etdilər, gerçək olmayan xəbərlər yaydılar. Uzun illər sonra yanvarın ilk ay olmasına öyrəşdilər və 1 aprel gününü mədəniyyətlərinin bir parçası kimi görərək gülüş günü kimi davam etdirdilər.

Qədim Romada 17 fevralda “Avamlar bayramı”, Hindistanda martın 31-də “Gülüş bayramı” keçirilirdi.

Bəs bu gün nə üçün hər kəs bir-birini aldatmağa çalışır. Axı gülüş yalan demək deyil, acı yalan nə üçün gülüşlə qarşılansın ki? Əslində bu günün arxasında qanlı bir tarixi fakt da gizlənir.

XV əsrin sonlarında xristian ordusu Əndəlüs müsəlmanlarının son qalasını mühasirəyə alır. Uzun sürən savaşda müsəlmanlar qəhrəmancasına döyüşürlər. Xristian ordusunun komandanı hiyləyə əl atır. 31 mart gecəsi bir əlində Quran, digər əlində İncil qalanın önünə gələrək “bu iki kitaba and içirəm ki, təslim olsanız, bu axşam sizə heç bir şey etməyəcəyəm”, - deyir.

Müsəlmanlar qalanı xristianlara təslim edirlər. Aprelin 1-i xristian komandan bütün müsəlmanların öldürülməsi haqda əmr verir. Müsəlmanlara “mən dünən axşam üçün söz vermişdim, bu gün üçün deyil”, - deyir və hamını edam etdirir. O gündən bəri aprelin 1-i xristianlar arasında “Hiylə” günü kimi qeyd olunur.

Əslində 1 aprel dünya üçün çox önəmli hadisələrlə zəngindir.

1778-ci il aprelin 1-də Yeni Orleanlı iş adamı Oliver Pollok dolların rəsmi simvolunu ($) dünyaya tanıtdı. Hər halda, əlində çoxlu dollar olanların üzü gülür. Həm də yalnız 1 apreldə yox.

1924-cü il aprelin 1-də hökm çıxarıldıqdan sonra faşist Almaniyasının gələcək füreri Hitler Landsberq həbsxanasında “Mayn Kampf” kitabını yazdı. Dünyanın bir çox ölkələrində bu əsər qadağan edilib. Kitabdan sitatlarla açıq şəkildə zarafat etmək cinayət sayılır. Hətta aprelin birində də.

1979-cu il aprelin 1-də Ayətullah Xomeyni İranı İslam Respublikası elan etdi.

1938-ci il aprelin 1-də İsveçrədə xalq üçün tiryək sayılan üyüdülmüş, toz şəklində qəhvə xalqla tanışlığa çıxarıldı. “Nescafe” qəhvə brendi bu ölkədə və nədənsə aprelin gülüş günündə satışa çıxarılıb. Bundan sonra kofe maniyası bütün dünyaya yayıldı.

1 aprel 1976-cı ildə Steve Vozniyak, Ronald Vayn və Stiv Jobs “Apple” şirkətini yaratdılar. Qırx il sonra şirkətin xalis mənfəəti 60 milyard dollar? ötdü. Şirkətə alma adını vermək də zarafatla başladı. Jobs bu şirkətin adının əlifba sırasında birinci yerdə yazılmasını istədiyi üçün alma sözünü seçmişdi. Hazırda axtarış sistemlərində alma ən çox axtarılan sözdür.

1808-ci ilin 1 aprelində İmperator I Aleksandr Finlandiyanın Rusiyaya “əbədi” qoşulduğunu elan edib.

2019-cu ilin 1 aprelində Ukrayna Mərkəzi Seçki Komissiyası gülüş ustası kimi tanınmış Volodimir Zelenskinin qalib gəldiyini elan elədi. Bu gülüş gününün dünya siyasətinə ən böyük sürprizi oldu. Taleyin ironiyası, yoxsa...?

Paylaş:

Baxılıb: 897 dəfə