“Hüquq guşəsi: oxucu soruşur”

Bakı:

26 °C

53 %

9 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Sosial / “Hüquq guşəsi: oxucu soruşur”

“Hüquq guşəsi: oxucu soruşur”

11.03.2021 [09:01]

Oxucuların suallarını Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyətinin üzvü, “Ədalət” Vəkil Bürosunun rəhbəri, vəkil Muxtar Mustafayev cavablandırır.
Oxucu soruşur:
- Məlum olduğu kimi, indiki vaxtda bankların əksəriyyəti krediti zaminsiz vermir. Bir çox hallarda borclu ödəniş etmədiyi halda zaminlər çətin vəziyyətdə qalırlar. Bilmək istəyirəm ki, kredit alan şəxs vəfat etdiyi halda onun borc öhdəlikləri kimin üzərinə düşür?
Hüquqşünas cavablandırır:
- Zaminliyə xitam verilməsinin əsasları Mülki Məcəllənin 477-ci maddəsində müəyyən edilib. Həmin maddədə borclunun ölümü nəzərdə tutulmadığı üçün qeyd edilən məsələ ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsinə sorğu verilib.
Konstitusiya Məhkəməsinin “Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 472.1 və 1306-cı maddələrinin əlaqəli şəkildə şərh edilməsinə dair” 4 iyun 2018-ci il tarixli Qərarında həmin məsələ ilə bağlı aşağıdakılar yer alıb:
1. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 470, 472-ci, eləcə də 1146, 1255 və 1306-cı maddələrinə uyğun olaraq, borclunun ölümündən sonra, ilk növbədə, mirası qəbul etmiş vərəsələr miras açıldığı gündən onlara çatan miras payı həcmində miras qoyanın kreditorları qarşısında birgə məsuliyyət daşıyırlar. Miras qoyanın kreditorları tərəfindən vərəsələrə qarşı öhdəliyin icrası tələbi irəli sürülərkən, mirasın qəbulu ilə bağlı qanunvericilikdə müəyyən edilmiş müddətlər nəzərə alınmalıdır.
2. Borclunun ölümü zaminliyin xitamına səbəb olmur. Zaminin ölmüş borclunun kreditorları qarşısında məsuliyyətinin həddi miras əmlakın həcmi ilə məhdudlaşmır. Əgər zaminlik müqaviləsində ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, vərəsələr öhdəliyi icra etmədikdə və ya lazımınca icra etmədikdə, eləcə də miras əmlakın həcmi vərəsələrə öhdəliyi icra etməyə imkan vermədikdə, zamin kreditor qarşısında tam məsuliyyət daşıyır.
3. Vərəsələr və zamin borclu öldükdən sonra əsas borcdan əlavə, faiz borcuna görə də məsuliyyət daşıyırlar. Borclunun təqsirli hərəkətləri nəticəsində öhdəlik icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi halda hesablanmış dəbbə pulunun ödənilməsi ilə bağlı tələb kreditor tərəfindən bu Qərarın təsviri-əsaslandırıcı hissəsində əks olunmuş qaydada vərəsələr və ya zaminə qarşı irəli sürülə bilər. Vərəsələr və ya zaminin təqsirli hərəkətləri nəticəsində öhdəlik icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi təqdirdə kreditor dəbbə pulunun ödənilməsini bu hərəkətləri törətmiş şəxsdən tələb edə bilər.
4. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin zaminliyə xitam verilməsi hallarını nəzərdə tutan 477-ci maddəsinin bu Qərarın təsviri-əsaslandırıcı hissəsində əks olunan hüquqi mövqelər nəzərə alınmaqla təkmilləşdirilməsi Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə tövsiyə edilsin”.
Qərardan da göründüyü kimi, borclu şəxs öldükdə, onun miras əmlakı borcun, faizlərin ödənilməsinə kifayət etmədikdə, həmin məbləğlər zamindən tutulur.
Nəzərə almaq lazımdır ki, məhkəmələr belə qəbildən olan mübahisələrə baxarkən Konstitusiya Məhkəməsinin həmin qərarına hüquq mənbəyi kimi istinad etməli və mübahisəni həmin qərarda göstərilən hüquqi mövqelərə uyğun həll etməlidirlər.

Paylaş:

Baxılıb: 731 dəfə