Uşaqlarda DEHB-ni diaqnoz qoyulmazdan illər əvvəl aşkar etmək mümkün olub
05.05.2026 [14:22]
Süni intellektin alqoritmi uşaqlarda diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik sindromunun (DEHB) inkişafını diaqnoz qoyulmazdan bir neçə il əvvəl proqnozlaşdırmağa imkan verir. Dyuk Universitetinin Tibb Məktəbinin tədqiqatçıları bu nəticəyə gəliblər.
AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Nature Mental Health” jurnalında dərc olunub.
Metod uşağın doğulduğu andan etibarən sağlamlığı ilə bağlı məlumatları, yəni inkişaf, davranış, yuxu, təyinatlar və mütəxəssislərə müraciətləri əks etdirən elektron tibbi kartların təhlilinə əsaslanır. Alimlər müəyyən ediblər ki, bu qeydlərdə diaqnoz qoyulmazdan xeyli əvvəl DEHB-nin gələcək inkişafı ilə əlaqəli sabit əlamət kombinasiyaları formalaşır.
Həkimlərə məlumdur ki, DEHB diqqətsizlik, hiperaktivlik və impulsivliklə özünü göstərir və gündəlik həyata mane olur. Lakin çox vaxt müayinələr yalnız problemlər məktəbdə nəzərə çarpmağa başlayanda başlanır. Yeni yanaşma riskləri xeyli daha erkən mərhələdə müəyyən etməyə imkan verir.
Modelin yaradılması üçün tədqiqatçılar alqoritmi 720 mindən çox pasiyentin məlumatları əsasında öyrədiblər, daha sonra isə onu tibbi qeydləri doqquz yaşadək izlənilmiş 140 min uşaqdan ibarət seçmə nümunə üzərində sınaqdan keçiriblər. Beş yaşına qədər sistem növbəti dörd il ərzində diaqnoz qoyulması ehtimalını xüsusi qiymətləndirmə şkalası üzrə təxminən 0,92 dəqiqliklə proqnozlaşdıra bilib.
Model üçün ən əhəmiyyətli siqnallar erkən inkişaf xüsusiyyətləri – nitq gecikmələri, öyrənmə çətinlikləri, emosional və davranış pozuntuları olub.
Tədqiqatçıların fikrincə, risklərin erkən müəyyən edilməsi vaxtında dəstək tədbirlərinin tətbiq edilməsinə imkan verəcək. Bununla yanaşı, texnologiyanın tətbiqindən əvvəl onun dəqiqliyinin və müxtəlif pasiyent qrupları üçün eyni dərəcədə effektivliyinin təsdiqi məqsədilə əlavə yoxlamalara ehtiyac var.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
27 Avqust 23:21
Sosial
27 Avqust 22:30
Hadisə
27 Avqust 21:19
Dünya
27 Avqust 20:35
Dünya
27 Avqust 19:22
Dünya
27 Avqust 18:40
YAP xəbərləri
27 Avqust 18:35
Dünya
27 Avqust 17:27
Dünya
27 Avqust 16:34
Siyasət
27 Avqust 15:53
Gündəm
27 Avqust 15:42
YAP xəbərləri
27 Avqust 15:34
Dünya
27 Avqust 15:29
Dünya
27 Avqust 15:10
Dünya
27 Avqust 14:41
Dünya
27 Avqust 14:18
Dünya
27 Avqust 13:58
Dünya
27 Avqust 13:20
YAP xəbərləri
27 Avqust 13:07
YAP xəbərləri
27 Avqust 13:06
Siyasət
27 Avqust 12:47
Dünya
27 Avqust 12:45
Dünya
27 Avqust 12:17
Hadisə
27 Avqust 11:52
Siyasət
27 Avqust 11:46
Sosial
27 Avqust 11:24
YAP xəbərləri
27 Avqust 10:54
Siyasət
27 Avqust 10:41
İqtisadiyyat
27 Avqust 10:13
İqtisadiyyat
27 Avqust 09:45
Analitik
27 Avqust 09:22
Siyasət
27 Avqust 09:06
Ədəbiyyat
27 Avqust 08:50
MEDİA
27 Avqust 08:38
İdman
27 Avqust 07:44
Dünya
26 Avqust 23:58
Dünya
26 Avqust 23:47
Dünya
26 Avqust 23:39
İdman
26 Avqust 23:03
Dünya
26 Avqust 22:58
Dünya
26 Avqust 22:17
Dünya
26 Avqust 21:46
Siyasət
26 Avqust 21:02
Dünya
26 Avqust 20:34
Siyasət
26 Avqust 20:01
Dünya
26 Avqust 19:55
Dünya
26 Avqust 19:26
Elm
26 Avqust 18:51
Siyasət
26 Avqust 18:26
İqtisadiyyat
26 Avqust 18:10
Siyasət
26 Avqust 17:59
Siyasət
26 Avqust 17:47
Siyasət
26 Avqust 17:45
İqtisadiyyat
26 Avqust 17:39
YAP xəbərləri
26 Avqust 17:39
YAP xəbərləri
26 Avqust 17:35
YAP xəbərləri
26 Avqust 17:29
Sosial
26 Avqust 17:14
Sosial
26 Avqust 16:59
Mədəniyyət
26 Avqust 16:56
Siyasət
26 Avqust 16:37
Sosial
26 Avqust 16:19
İdman
26 Avqust 16:15
İqtisadiyyat
26 Avqust 15:50
YAP xəbərləri
26 Avqust 15:45
Dünya
26 Avqust 15:26
Dünya
26 Avqust 14:54
Sosial
26 Avqust 14:30
İdman
26 Avqust 14:15
Dünya
26 Avqust 13:45
