Heydər Əliyev
yeni azerbaycan logo
Bakı:
24 °C
69 %
4 m/s
Əlaqə
AZ RU EN

Ana səhifə / Dünya / Tədqiqat: Yer Ayı kosmik radiasiyadan qoruyurmuş

Tədqiqat: Yer Ayı kosmik radiasiyadan qoruyurmuş

01.04.2026 [14:22]

Alimlər müəyyən ediblər ki, Yerin maqnit sahəsi Ayı kosmik radiasiyadan qismən qoruyur. Müəyyən dövrlərdə bu sahə peykin arxa tərəfində qalaktik kosmik şüaların axınını təxminən 20 faiz azaldır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Science Advances” jurnalında dərc olunub.

Qalaktik kosmik şüalar kosmosdakı obyektləri daim “bombardman edən” yüksək enerjili hissəciklərdir. Onlar elektron qurğulara zərər verə və astronavtların sağlamlığı üçün təhlükə yarada bilər. Yer belə təsirdən maqnitosfer sayəsində qorunur — bu, planetin maqnit sahəsinin yaratdığı və yüklü hissəcikləri yayındıran bir sahədir.

Yeni tədqiqat göstərib ki, orbitin bəzi hissələrində Ay da əlavə müdafiə əldə edir. Alimlər Çinin “Çanye-4” eniş aparatının Ayın arxa tərəfində apardığı neytron və dozimetrik eksperimentin məlumatlarını təhlil ediblər.

Detektorlar qeydə alıb ki, müəyyən dövrlərdə orada kosmik şüaların səviyyəsi nəzərəçarpacaq dərəcədə — təxminən beşdəbir dəfə azalır. Bu mərhələlər “Ay səhəri” adlandırılan dövrə təsadüf edir və hər Ay tsiklinin təxminən iki günü qədər davam edir.

Müşahidələr 31 Ay tsikli ərzində aparılıb və bu effektin sabit olduğunu təsdiqləyib. Tədqiqatçıların fikrincə, hissəciklərin axınının azalması Ayın bu zaman Yerin maqnit quyruğu adlanan sahəsindən keçməsi ilə bağlıdır. Bu, maqnitosferin uzanan hissəsidir və kosmik şüalanmanı qismən zəiflədir.

Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, bu kəşf gələcəkdə Aya missiyaların planlaşdırılması üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir, çünki avadanlıq və astronavtlar üçün radiasiya risklərini daha dəqiq qiymətləndirməyə imkan verə bilər.

Paylaş:
Baxılıb: 506 dəfə

Xəbər lenti

Hamısına bax

İqtisadiyyat

“Zəngilan” tankeri ilə iki ildə 566 min tondan çox yük daşınıb

02 İyul 23:31

Sosial

TƏBİB: “Etimad xətti”nə etik normalar, fərdlərarası münasibətlər və iş prosesi ilə bağlı müraciətlər daxil olur

02 İyul 22:46

Daxili siyasət

Müasir dövrdə insanlar üçün ən vacib sığorta növü hansıdır?

02 İyul 22:30

Müsahibə

Gürcüstan-Rusiya danışıqlarının 67-ci raundu da nəticəsiz olub

02 İyul 22:19

Dünya

Avrobarometr: Macarıstanda Aİ-yə etimad Avropa orta göstəricisini üstələyib

02 İyul 21:50

Dünya

“OpenAI” şirkəti öz payının 5 faizini vətəndaşlara dividend ödənişləri üçün ABŞ hökumətinə verməyi təklif edir

02 İyul 21:25

Dünya

Almaniyanın müdafiə naziri fövqəladə vəziyyətlər üçün su və qida ehtiyatı toplayıb

02 İyul 21:09

Dünya

Cənubi Afrikada avtobus qəzasında 16 nəfər ölüb, 20 nəfər yaralanıb

02 İyul 20:43

Sosial

Bakıda piyada keçidlərində istismar müddətini başa vurmuş eskalator və bəzi liftlər yenilənəcək

02 İyul 20:33  

Dünya

Qazaxıstanda antiterror təlimləri keçirilir

02 İyul 20:16

Dünya

“Airbus” Ukraynanın “Brave1” platforması ilə müdafiə texnologiyaları üzrə əməkdaşlığa başlayır

02 İyul 19:58

Dünya

Rusiyanın İsveçdəki səfirliyi PUA-ların hücumuna məruz qalıb

02 İyul 19:21

Xəbər lenti

Pirallahı rayonunda yaşlı nəslin nümayəndələri diqqət və qayğı ilə əhatə olunurlar

02 İyul 19:17  

Dünya

ABŞ İraqa dollar göndərişlərini bərpa edib

02 İyul 19:07

Maraqlı

Qatığın yuxu keyfiyyətinəmüsbət təsiri açıqlandı

02 İyul 18:51

Dünya

ABŞ bombardmançı təyyarələrini Böyük Britaniyadakı bazadan geri çəkib

02 İyul 18:15

Dünya

Avropa İttifaqına girişin yeni qaydaları hava limanlarının fəaliyyətində problemlərə səbəb olub

02 İyul 17:34

Dünya

Almaniyada sığınacaq almaq üçün müraciətlərin sayı xeyli azalıb

02 İyul 17:05

Dünya

Suriya Hörmüz boğazından yan keçən dəniz yolları şəbəkəsi yaratmaq istəyir

02 İyul 16:30

Dünya

ABŞ hərbi helikopteri Ərəb dənizinə məcburi eniş edib, bir hərbçi itkin düşüb

02 İyul 16:08

Dünya

ÜST: Sudanda vəba epidemiyasının son dalğasında 120 nəfər ölüb

02 İyul 15:52

Dünya

İsveçdə iyulun 1-dən yeni qanunlar qüvvəyə minib

02 İyul 15:17

Dünya

İran ABŞ-nin zərbələr endirdiyi nüvə obyektlərinə AEBA müfəttişlərinin girişinə icazə verməyib

02 İyul 14:47

YAP xəbərləri

Gəncədə şəhid övladları üçün “Yay məktəbi” həyata keçirilir

02 İyul 14:35  

Dünya

Qazaxıstan Energetika Nazirliyi Rusiyaya mümkün yanacaq tədarükü barədə məlumatı şərh edib

02 İyul 14:22

Sosial

Xalqa və dövlətə xidmət təntənəsi

02 İyul 13:58  

Sosial

Sabah paytaxtda 35, rayonlarda 36 dərəcəyədək isti olacaq

02 İyul 13:56

Dünya

Venesuelada zəlzələ qurbanlarının sayı 2295 nəfərə çatıb

02 İyul 13:31

Elm

Məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə elektron qəbul başlayır

02 İyul 13:22

Dünya

Qətər XİN: ABŞ və İran arasında danışıqlarda müəyyən irəliləyiş əldə olunub

02 İyul 13:04

Gündəm

Azərbaycanın yeni inkişaf strategiyası

02 İyul 12:57  

YAP xəbərləri

Azərbaycan polisi – Vətənə, dövlətə və xalqa sədaqətin parlaq nümunəsi

02 İyul 12:54  

İqtisadiyyat

Azərbaycan üçün etibarlı tərəfdaş

02 İyul 12:25  

Gündəm

Azad Şuşadan İslam və Türk dünyalarına çağırışlar

02 İyul 11:40  

Gündəm

Dayanıqlı məskunlaşmanın yeni mərhələsi

02 İyul 11:18  

Sosial

Ötən ay 68 aptekdə yoxlama aparılıb, 10-da nöqsan aşkarlanıb

02 İyul 11:16

Elm

Sertifikasiyadan kəsilən müəllimlər üçün komissiyalar yaradılıb

02 İyul 11:06

Sosial

İtkin düşmüş şəxslərlə bağlı Onlayn Sorğu Mərkəzi istifadəyə verilib

02 İyul 11:04

Sosial

Əsgəran–Xocalı–Xankəndi avtomobil yolunun tikintisi 86 faiz icra olunub

02 İyul 10:56

Gündəm

İtkin düşmüş şəxslərin taleyi...

02 İyul 10:54  

Sosial

Leyla Əliyeva Yevlaxda “Gənc arıçı” layihəsinin iştirakçısı ilə görüşüb

02 İyul 10:37  

Sosial

Yevlaxda abadlaşdırılmış məhəllə Leyla Əliyevanın iştirakı ilə sakinlərin istifadəsinə verilib

02 İyul 10:35  

Sosial

Leyla Əliyeva Yevlaxda Cümə məscidini ziyarət edib

02 İyul 10:33  

Sosial

Leyla Əliyeva Yevlaxda məktəb binasının açılışında iştirak edib

02 İyul 10:32  

Gündəm

Prezident İlham Əliyev Türkiyənin ədliyyə nazirini qəbul edib

02 İyul 10:28  

Analitik

Burkina-Faso Fransa ilə diplomatik əlaqələrə xitam verir

02 İyul 10:23  

Siyasət

Avropa Komissiyasının Prezidentinin Azərbaycana səfəri başa çatıb

02 İyul 09:53  

Analitik

Avropada strateji təhlükəsizliyin yeni mərhələsi

02 İyul 09:52  

Analitik

Danışıqlar Minskdə aparıla bilərmi?

02 İyul 09:39  

Analitik

Ankara sammitinin əsas prioritetləri...

02 İyul 09:17  

Ədəbiyyat

Misraları ilə yaşayan şair

02 İyul 08:50  

Gündəm

Qanunun keşiyində keçən 108 il!

02 İyul 08:34  

Dünya

Kiyev ballistik və qanadlı raketlərlə vurulub, ölənlər və yaralananlar var YENİLƏNİB

02 İyul 08:05

Dünya

Özbəkistan əhalinin siyahıyaalınmasının ilkin nəticələrini açıqlayıb

01 İyul 23:35

Gündəm

Prezident İlham Əliyev və Avropa Komissiyasının Prezidenti mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər

01 İyul 23:24  

Dünya

Venesuelada talançılıqda ittiham olunan dörd polis saxlanılıb

01 İyul 23:16

Gündəm

Prezident İlham Əliyevin Avropa Komissiyasının Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub

01 İyul 23:12  

Xəbər lenti

Uyğunsuzluq aşkarlanan pambıq toxumu partiyası məhv edilib

01 İyul 22:41

İqtisadiyyat

“Azərkosmos”un ixrac gəlirləri 1,5 dəfə artıb

01 İyul 22:30

Dünya

Fransada ekoloq deputatlar hökumətə qarşı etimadsızlıq təşəbbüsü ilə çıxış ediblər

01 İyul 22:18

Dünya

Mark Rutte: NATO-nun sammiti 3 minə yaxın müdafiə şirkəti olan əsas mərkəzdə - Türkiyədə keçiriləcək

01 İyul 21:53

Dünya

Asiya İnkişaf Bankı Qırğızıstana 70 milyon dollar kredit ayırıb

01 İyul 21:29

Dünya

Media: Ukrayna Aİ-dən 6,6 milyard avroluq hərbi dəstək istəyir

01 İyul 21:12

Elm

İnzibati rəhbər və inzibati icraçı vəzifələr üzrə dövlət qulluğuna qəbul imtahanları təşkil ediləcək

01 İyul 20:45

Dünya

Venesuela səması zəlzələdən sonra qırmızı rəngə boyanıb

01 İyul 20:35

Dünya

Fransada milyonçuların sayı artıb

01 İyul 20:17

Dünya

Amerikalı idmançı Sanqar boğazını üzüb keçərək tarixi rekorda imza atıb

01 İyul 19:50

Dünya

NASA Aya ehtiyat Mars roveri və dörd robotlaşdırılmış missiya göndərəcək

01 İyul 19:22

Dünya

Konteyner gəmisi Hörmüz boğazında saya oturub

01 İyul 18:41

Gündəm

Prezident İlham Əliyevin Avropa Komissiyasının Prezidenti ilə təkbətək görüşü olub

01 İyul 18:40  

Arxiv
B Be Ça Ç Ca C Ş
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31
phone

E-qəzet

phone

Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi