Tədqiqat: Yer Ayı kosmik radiasiyadan qoruyurmuş
01.04.2026 [14:22]
Alimlər müəyyən ediblər ki, Yerin maqnit sahəsi Ayı kosmik radiasiyadan qismən qoruyur. Müəyyən dövrlərdə bu sahə peykin arxa tərəfində qalaktik kosmik şüaların axınını təxminən 20 faiz azaldır.
AZƏRTAC xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Science Advances” jurnalında dərc olunub.
Qalaktik kosmik şüalar kosmosdakı obyektləri daim “bombardman edən” yüksək enerjili hissəciklərdir. Onlar elektron qurğulara zərər verə və astronavtların sağlamlığı üçün təhlükə yarada bilər. Yer belə təsirdən maqnitosfer sayəsində qorunur — bu, planetin maqnit sahəsinin yaratdığı və yüklü hissəcikləri yayındıran bir sahədir.
Yeni tədqiqat göstərib ki, orbitin bəzi hissələrində Ay da əlavə müdafiə əldə edir. Alimlər Çinin “Çanye-4” eniş aparatının Ayın arxa tərəfində apardığı neytron və dozimetrik eksperimentin məlumatlarını təhlil ediblər.
Detektorlar qeydə alıb ki, müəyyən dövrlərdə orada kosmik şüaların səviyyəsi nəzərəçarpacaq dərəcədə — təxminən beşdəbir dəfə azalır. Bu mərhələlər “Ay səhəri” adlandırılan dövrə təsadüf edir və hər Ay tsiklinin təxminən iki günü qədər davam edir.
Müşahidələr 31 Ay tsikli ərzində aparılıb və bu effektin sabit olduğunu təsdiqləyib. Tədqiqatçıların fikrincə, hissəciklərin axınının azalması Ayın bu zaman Yerin maqnit quyruğu adlanan sahəsindən keçməsi ilə bağlıdır. Bu, maqnitosferin uzanan hissəsidir və kosmik şüalanmanı qismən zəiflədir.
Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, bu kəşf gələcəkdə Aya missiyaların planlaşdırılması üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir, çünki avadanlıq və astronavtlar üçün radiasiya risklərini daha dəqiq qiymətləndirməyə imkan verə bilər.
Xəbər lenti
Hamısına baxİqtisadiyyat
20 Aprel 11:21
İqtisadiyyat
20 Aprel 11:21
Xəbər lenti
20 Aprel 11:02
Gündəm
20 Aprel 10:56
Dünya
20 Aprel 10:45
İqtisadiyyat
20 Aprel 10:26
Dünya
20 Aprel 10:19
Dünya
20 Aprel 09:51
Dünya
20 Aprel 09:17
Gündəm
20 Aprel 09:08
Dünya
20 Aprel 08:49
Dünya
20 Aprel 08:23
Dünya
20 Aprel 08:20
Dünya
20 Aprel 07:57
Elm
19 Aprel 23:18
Dünya
19 Aprel 22:35
Dünya
19 Aprel 21:20
Hadisə
19 Aprel 20:33
Hadisə
19 Aprel 19:15
Siyasət
19 Aprel 19:11
Sosial
19 Aprel 19:09
Sosial
19 Aprel 18:27
Dünya
19 Aprel 17:24
Gündəm
19 Aprel 16:53
Maraqlı
19 Aprel 16:39
Analitik
19 Aprel 14:32
Dünya
19 Aprel 14:25
Dünya
19 Aprel 13:41
Dünya
19 Aprel 12:38
Siyasət
19 Aprel 11:24
Dünya
19 Aprel 11:06
Dünya
19 Aprel 10:50
Dünya
19 Aprel 10:17
Siyasət
19 Aprel 09:45
Dünya
19 Aprel 09:22
Dünya
19 Aprel 08:51
İdman
19 Aprel 08:38
Dünya
19 Aprel 08:09
Siyasət
19 Aprel 08:03
Siyasət
19 Aprel 08:02
Siyasət
19 Aprel 08:00
Siyasət
19 Aprel 07:59
Elm
19 Aprel 07:55
Elm
19 Aprel 07:31
Siyasət
19 Aprel 02:16
Siyasət
19 Aprel 02:15
Siyasət
19 Aprel 02:14
Dünya
18 Aprel 23:35
Dünya
18 Aprel 23:19
İdman
18 Aprel 22:19
Dünya
18 Aprel 22:03
Sosial
18 Aprel 22:03
İdman
18 Aprel 21:38
Hadisə
18 Aprel 20:41
Dünya
18 Aprel 19:27
Dünya
18 Aprel 18:39
Sosial
18 Aprel 17:32
Siyasət
18 Aprel 17:23
Sosial
18 Aprel 16:21
Gündəm
18 Aprel 15:59
Sosial
18 Aprel 15:43
Hadisə
18 Aprel 14:35
Sosial
18 Aprel 13:28
Gündəm
18 Aprel 12:44
Gündəm
18 Aprel 11:21
Gündəm
18 Aprel 10:54
Siyasət
18 Aprel 10:31
Analitik
18 Aprel 10:18
Gündəm
18 Aprel 09:50
Analitik
18 Aprel 09:35

