3 oktyabr 1993 – Azərbaycan dövlətçiliyində yeni mərhələnin başlanğıcı

Bakı:

17 °C

59 %

4 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / 3 oktyabr 1993 – Azərbaycan dövlətçiliyində yeni mərhələnin başlanğıcı

3 oktyabr 1993 – Azərbaycan dövlətçiliyində yeni mərhələnin başlanğıcı

30.09.2026 [16:35]

Azərbaycanın müasir tarixində elə mühüm tarixlər var ki, həmin günlər xalqın taleyində
dönüş nöqtəsinə çevrilir. 3 oktyabr 1993-cü il də məhz belə tarixi günlərdəndir. Həmin
gün ümumxalq səsverməsi nəticəsində Heydər Əliyevin Azərbaycan Respublikasının
Prezidenti seçilməsi ölkənin ictimai-siyasi həyatında yeni mərhələnin başlanğıcını
qoydu. Bu seçim müstəqilliyin ilk illərində mürəkkəb siyasi, iqtisadi və sosial proseslərin
fonunda dövlətçiliyin qorunması, sabitliyin təmin edilməsi və Azərbaycanın gələcək
inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm hadisə kimi tarixə
düşdü
Heydər Əliyevin prezidentliyi dövründə dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi,
qanunun aliliyinin təmin olunması, ictimai-siyasi sabitliyin bərqərar edilməsi və
iqtisadiyyatın dirçəldilməsi istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Dövlət quruculuğunun
əsas məqsədi müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi, ölkənin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi
və dayanıqlı inkişaf üçün möhkəm təməlin yaradılması idi. Məhz bu dövrdə
Azərbaycanın uzunmüddətli inkişaf strategiyasının əsas istiqamətləri formalaşdırıldı və
dövlətçilik ideyası cəmiyyətin həyatında daha möhkəm dayaqlara söykəndi.
Ulu Öndərin dövlətçilik fəlsəfəsində iqtisadi inkişaf yalnız maddi rifah məsələsi deyil,
həm də müstəqil dövlətin siyasi və iqtisadi dayaqlarının möhkəmləndirilməsi vasitəsi
kimi qiymətləndirilirdi. İqtisadiyyatın bərpası, ölkənin enerji potensialından səmərəli
istifadə, xarici sərmayələrin cəlb olunması və beynəlxalq iqtisadi əlaqələrin
genişləndirilməsi Azərbaycanın gələcək inkişafı üçün mühüm zəmin yaratdı. Bu
siyasətin nəticəsində Azərbaycan öz milli maraqlarına əsaslanan iqtisadi inkişaf
modelini formalaşdırmağa başladı.
Heydər Əliyevin dövlətçilik strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biri Azərbaycanın
beynəlxalq aləmə inteqrasiyası idi. Ölkənin xarici əlaqələrinin genişləndirilməsi,
beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığın gücləndirilməsi və Azərbaycanın dünya birliyində
müstəqil dövlət kimi mövqeyinin möhkəmləndirilməsi sistemli şəkildə həyata keçirildi.
Müstəqil dövlətin möhkəm təməl üzərində qurulması üçün ictimai-siyasi sabitlik və
hüquq qaydasının təmin olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Bu baxımdan
cinayətkarlığa, qanunsuz silahlı qruplaşmalara və hüquq pozuntularına qarşı ardıcıl
mübarizə dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrildi. Dövlət
hakimiyyətinin möhkəmləndirilməsi və hüquqi dövlət prinsiplərinin bərqərar olması
Azərbaycanın sabit və təhlükəsiz inkişafının əsas şərtlərindən idi.
Ulu Öndərin fəaliyyətində Azərbaycanın milli maraqlarının beynəlxalq müstəvidə
müdafiəsi və ölkəmizin üzləşdiyi problemlərlə bağlı həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə
çatdırılması da mühüm yer tuturdu. Diplomatik fəaliyyətin genişləndirilməsi, beynəlxalq
təşkilatlarla əlaqələrin inkişaf etdirilməsi və Azərbaycanın mövqeyinin dünya
ictimaiyyətinə ardıcıl şəkildə təqdim olunması ölkənin beynəlxalq mövqelərinin
möhkəmlənməsinə xidmət etdi. Sonrakı illərdə bu siyasi xətt Azərbaycanın milli
maraqlarının beynəlxalq müstəvidə daha fəal müdafiəsi üçün mühüm siyasi baza
yaratdı.

Heydər Əliyevin siyasi irsinin əsas qayəsi Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin
qorunması və möhkəmləndirilməsi idi. Onun müxtəlif illərdə söylədiyi fikirlər bu
məqsədin onun dövlətçilik fəlsəfəsində nə qədər mühüm yer tutduğunu aydın göstərir.
Ulu Öndər 21 sentyabr 1993-cü ildə Azərbaycan Respublikası Elmlər Akademiyasında
ziyalılarla görüşündə demişdir: “Azərbaycan bir müstəqil dövlət kimi öz taleyinin sahibi,
öz torpaqlarının sahibi, öz hüquqlarının sahibi olacaq və gələcək firavan həyatını özü
quracaqdır.”
31 avqust 1994-cü ildə Bakı şəhərinin təhsil işçiləri ilə görüşündə isə Azərbaycanın
suverenliyini hər bir vətəndaş üçün müqəddəs məqsəd və vəzifə kimi səciyyələndirərək
bildirmişdir: “Azərbaycanın suverenliyi hər bir Azərbaycan vətəndaşı üçün ən müqəddəs
məqsəddir, ən müqəddəs vəzifədir.”
16 dekabr 1996-cı ildə söylədiyi nitqində Ulu Öndər müstəqilliyin xalqımız üçün tarixi
əhəmiyyətini vurğulayaraq demişdir: “Xoşbəxt bir mərhələyə gəlib çatmışıq, milli
azadlığa nail olmuşuq, müstəqil dövlətimiz var, azad, müstəqil ölkədə yaşayırıq.”
7 may 1997-ci ildə İzmirdə etdiyi çıxışında isə dövlət müstəqilliyinin dönməzliyini xüsusi
vurğulamışdır: “Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi dönməzdir, yenilməzdir, sarsılmazdır.
Biz Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini bundan sonra da göz bəbəyimiz kimi
qoruyacağıq, yüksəldəcəyik.”
Ulu Öndərin bu fikirləri onun dövlətçilik konsepsiyasının mahiyyətini – müstəqilliyə
sədaqəti, milli maraqların qorunmasını, güclü dövlət quruculuğunu və Azərbaycanın
firavan gələcəyinə inamı ifadə edir. 8 may 1997-ci ildə İstanbulda qeyd etdiyi kimi:
“Azərbaycan üçün dövlət müstəqilliyi tarixi nailiyyətdir, ən böyük sərvətdir.”
3 oktyabr 1993-cü il məhz bu dövlətçilik fəlsəfəsinin siyasi iradə və xalqın seçimi ilə yeni
mərhələyə qədəm qoyduğu tarix kimi yadda qaldı. Heydər Əliyevin prezident seçilməsi
Azərbaycanın müstəqillik tarixində dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi, sabitliyin bərqərar
olunması, dayanıqlı inkişafın təmin edilməsi və ölkənin dünya birliyində öz layiqli yerini
tutması istiqamətində mühüm mərhələnin başlanğıcı oldu. Bu baxımdan 3 oktyabr tarixi
Azərbaycanın dövlətçilik salnaməsində xüsusi əhəmiyyət daşıyan və Ulu Öndərin siyasi
irsinin mahiyyətini özündə əks etdirən əlamətdar günlərdən biridir.
Vəfa Məmmədova
YAP Kəngərli rayon təşkilatının fəalı