Böyük xeyriyyəçi qadın - Nabat Aşurbəyova
26.10.2023 [14:20]
M.BAYRAMLI
Bu materialımızda Azərbaycan tarixində önəmli iz buraxan şəxslərin həyatına sizinlə birlikdə işıq tutmağa çalışacağıq. Bu dəfə haqqında danışacağımız şəxs məşhur Afşar tayfasından olan Aşurbəyovların qızı Nabat Xoca Aşurbəyovadır. Nabat Aşurbəyova 1795-ci ildə Bakı şəhərində dünyaya gəlib. Nabat xanım xeyriyyəçi kimi məşhurlaşıb. Öz səxavəti və xeyirxahlığına görə ad qazanıb, neft mədənlərinə və bir çox böyük imarətlərə malik olub, şollar su kəmərinin çəkilməsinə külli miqdarda pul xərcləyib, Sabunçu xəstəxanasında kasıb və yetimlərin müalicəsini öz üzərinə götürüb və daha nələr, nələr...
Görünür ki, Allah ona uzun ömrü yaxşı işlər gördüyü üçün göndərib. Nə az, nə çox 117 il yaşayıb. Onun şeirlər yazdığı da məlumdur. Təəssüf ki, həmin şeirlər sonrakı nəsillər üçün saxlanılmayıb.
Aşurbəyovanın həyatındakı ən böyük iş Təzə Pir məscidinin inşası idi.
O, məscidi tikmək üçün ilk diplomlu Azərbaycan memarı Zivər bəy Əhmədbəyovu (Sovet dövründə Bakının ilk baş memarı oldu) dəvət etdi. Zivər bəyə vəsait ayıraraq onu ən məşhur məscidlərin memarlığını öyrənmək üçün İstanbula və Yaxın Şərqdəki ərəb ölkələrinə göndərdi. Səfərdən sonra Zivər bəy ona iki hündür minarəli məscid layihəsini təqdim etdi. Lakin Bakı qubernator idarəsi pravoslav din xadimlərinin təkidi ilə minarənin ancaq bir mərtəbəsinin tikilməsinə icazə verdi. Əgər məscidin minarəsi ikimərtəbəli olsaydı, öz hündürlüyü və yaraşığına görə elə həmin dövrdə (1897-ci il) onun yaxınlıqda tikilmiş Aleksandr Nevski pravoslav kilsəsini kölgədə qoyardı. Qısa minarə ilə tikilməsinə belə baxmayaraq, Təzəpir məscidi Bakıda ən iri və möhtəşəm məscid oldu. Məscidin özülünə birinci daşı öz fəaliyyətinə adi bənna kimi başlayan, daha sonra milyonçu olan Hacı Zeynalabdin Tağıyev qoydu. Nabat xanım Tağıyevi şəxsən özü dəvət etmişdi. 9 ildən sonra məscidin baş günbəzinə sonuncu daş da qoyuldu. Lakin Nabat xanım öz arzusunun sona yetdiyini görmədi və 1912-ci ildə vəfat etdi. Ölümündən sonra oğlu Hacı Abbas Qulu Rzayev bu işə rəhbərlik etdi. Tikinti 1914-cü ildə başa çatdı. Təzə Pir məscidinin girişinin qarşısında, sağ tərəfdə, bu məscidi inşa edən Nabat xanımın və oğlu Hacı Abbas Qulunun dəfn olunduğu bir qəbir var.
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
28 Avqust 23:25
İqtisadiyyat
28 Avqust 22:43
Sosial
28 Avqust 22:19
Dünya
28 Avqust 21:36
Siyasət
28 Avqust 20:49
Siyasət
28 Avqust 20:12
Dünya
28 Avqust 19:14
İdman
28 Avqust 18:27
Dünya
28 Avqust 17:22
Dünya
28 Avqust 16:14
Mədəniyyət
28 Avqust 15:48
Elm
28 Avqust 15:36
Sosial
28 Avqust 14:18
İqtisadiyyat
28 Avqust 13:24
Elanlar
28 Avqust 12:49
Gündəm
28 Avqust 11:16
İqtisadiyyat
28 Avqust 10:54
İqtisadiyyat
28 Avqust 10:25
Gündəm
28 Avqust 09:30
Sosial
28 Avqust 09:17
Ədəbiyyat
28 Avqust 08:51
Sosial
28 Avqust 08:38
Dünya
27 Avqust 23:21
Sosial
27 Avqust 22:30
Hadisə
27 Avqust 21:19
Dünya
27 Avqust 20:35
Dünya
27 Avqust 19:22
Dünya
27 Avqust 18:40
YAP xəbərləri
27 Avqust 18:35
Dünya
27 Avqust 17:27
Dünya
27 Avqust 16:34
Siyasət
27 Avqust 15:53
Gündəm
27 Avqust 15:42
YAP xəbərləri
27 Avqust 15:34
Dünya
27 Avqust 15:29
Dünya
27 Avqust 15:10
Dünya
27 Avqust 14:41
Dünya
27 Avqust 14:18
Dünya
27 Avqust 13:58
Dünya
27 Avqust 13:20
YAP xəbərləri
27 Avqust 13:07
YAP xəbərləri
27 Avqust 13:06
Siyasət
27 Avqust 12:47
Dünya
27 Avqust 12:45
Dünya
27 Avqust 12:17
Hadisə
27 Avqust 11:52
Siyasət
27 Avqust 11:46
Sosial
27 Avqust 11:24
YAP xəbərləri
27 Avqust 10:54
Siyasət
27 Avqust 10:41
İqtisadiyyat
27 Avqust 10:13
İqtisadiyyat
27 Avqust 09:45
Analitik
27 Avqust 09:22
Siyasət
27 Avqust 09:06
Ədəbiyyat
27 Avqust 08:50
MEDİA
27 Avqust 08:38
İdman
27 Avqust 07:44
Dünya
26 Avqust 23:58
Dünya
26 Avqust 23:47
Dünya
26 Avqust 23:39
İdman
26 Avqust 23:03
Dünya
26 Avqust 22:58
Dünya
26 Avqust 22:17
Dünya
26 Avqust 21:46
Siyasət
26 Avqust 21:02
Dünya
26 Avqust 20:34
Siyasət
26 Avqust 20:01
Dünya
26 Avqust 19:55
Dünya
26 Avqust 19:26
Elm
26 Avqust 18:51
