Mart çıxdı, dərd çıxdı...
31.03.2023 [10:52]
Hamı yaza mərd çıxdı
Bu gün martın son gününü yaşayırıq. Bu ay baharın gəlişini müjdələməklə yanaşı, Novruz bayramı və tətil günləri ilə də bizi sevindirdi. Bəs günümüzdə tez-tez el məsəli kimi işlədilən “Mart gəldi, dərd gəldi” ifadəsi niyə yaranıb? Bu ayı digərlərindən fərqləndirən nədir? Nə üçün təqvimə qarşı belə diskiriminasiya mövcuddur?
Boz ay bitdi
Bakı Dövlət Universitetinin dosenti, folklorşünas-alim Məhəmməd Məmmədov qəzetimizə açıqlamasında bildirib ki, bu deyim havaların kəskin dəyişilməsi ilə bağlıdır. Martın girməsi əslində, Boz ayın dövrünə təsadüf edir. Boz ay qışdan yaza keçid dövrüdür: “Xalq təqviminə görə, qış fəsli üç hissəyə bölünür. Böyük çillə, Kiçik çillə və Boz ay. Böyük çillə qışın gəlişini bildirir, dekabrın 22-i girir, 40 gün davam edir. Fevralın 1-i Kiçik çillə başlayır, 20 gün davam edir. Boz ay isə qış fəslinin sonuncu ayıdır. Xalq deyimlərinə görə, bu çillə yerini heç cür Boz aya vermək istəmir. Bildiyiniz kimi, Boz ay da havalar tez-tez dəyişir, səma bozarır. Belə bir deyim var, boz ay bozara-bozara keçər”.
Hər ayın ömründən özünə pay biçən ay...
Xalq etimalogiyasına görə, Göy Tanrı ili 12 aya bölüb. Bu vaxt hər aya 32 gün, təkcə Boz aya 14 gün düşüb. Boz ay inciməsin deyə, hər ay ömründən bir gün bu aya verib. Lakin Boz ay yenə narazı qalıb. Bunu görən ayların bəzisi ömründən bir gün də götürüb Boz aya verib. Elə ona görə də ayların bəzisi 30 gün, bəzisi isə 31 gündən ibarətdir. Deyilənlərə görə, Boz ayda havaların bu cür dəyişkən olmasının səbəbi hər aydan pay aldığına işarədir.
Folklorşünas deyir ki, martda müxtəlif ayların iqlim şəraiti özünü göstərir. Sən demə, ona görə də martın bir günü mülayim, bir günü yağışlı, bir günü isə küləkli keçir. Ən nəhayət, xalq arasında “Mart çıxdı, dərd çıxdı. Hamı yaza mərd çıxdı” deyimi belə yaranır.
MÜŞFİQƏ
Xəbər lenti
Hamısına bax
Dünya
24 Avqust 23:58
Dünya
24 Avqust 23:36
Dünya
24 Avqust 22:58
Dünya
24 Avqust 22:23
Dünya
24 Avqust 21:52
Dünya
24 Avqust 21:31
Dünya
24 Avqust 20:55
Dünya
24 Avqust 20:28
Dünya
24 Avqust 19:58
Gündəm
24 Avqust 19:50
Dünya
24 Avqust 19:36
Elm
24 Avqust 18:55
Sosial
24 Avqust 18:25
Mədəniyyət
24 Avqust 17:55
Elm
24 Avqust 17:25
Gündəm
24 Avqust 17:02
Gündəm
24 Avqust 16:58
Gündəm
24 Avqust 16:46
Sosial
24 Avqust 16:42
Sosial
24 Avqust 15:50
Siyasət
24 Avqust 15:43
Siyasət
24 Avqust 15:42
Siyasət
24 Avqust 15:39
Mədəniyyət
24 Avqust 15:31
Mədəniyyət
24 Avqust 14:59
İqtisadiyyat
24 Avqust 14:28
Dünya
24 Avqust 13:47
Dünya
24 Avqust 12:45
Gündəm
24 Avqust 11:59
Dünya
24 Avqust 11:45
Gündəm
24 Avqust 11:19
Dünya
24 Avqust 10:30
Dünya
24 Avqust 09:33
Sosial
24 Avqust 08:45
Dünya
23 Avqust 23:56
Gündəm
23 Avqust 23:17
Dünya
23 Avqust 23:15
Gündəm
23 Avqust 22:54
Gündəm
23 Avqust 22:50
Dünya
23 Avqust 22:47
Gündəm
23 Avqust 22:35
Dünya
23 Avqust 21:57
Gündəm
23 Avqust 21:35
Dünya
23 Avqust 21:35
Ədəbiyyat
23 Avqust 21:05
Gündəm
23 Avqust 20:54
Dünya
23 Avqust 20:53
Gündəm
23 Avqust 20:35
Dünya
23 Avqust 20:32
Gündəm
23 Avqust 20:18
Dünya
23 Avqust 19:59
Dünya
23 Avqust 19:38
Gündəm
23 Avqust 19:22
Gündəm
23 Avqust 19:05
İqtisadiyyat
23 Avqust 18:57
Elm
23 Avqust 18:26
Gündəm
23 Avqust 18:15
Elm
23 Avqust 17:58
İdman
23 Avqust 17:25
Gündəm
23 Avqust 17:21
Sosial
23 Avqust 16:57
Gündəm
23 Avqust 16:29
Sosial
23 Avqust 16:10
Gündəm
23 Avqust 15:59
Sosial
23 Avqust 15:25
Gündəm
23 Avqust 15:17
Gündəm
23 Avqust 14:39
Gündəm
23 Avqust 14:24
Elm
23 Avqust 14:20
Gündəm
23 Avqust 13:46
