Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri cənab İlham Əliyevin YAP-ın VIII Qurultayında səsləndirdiyi fikirlər ölkəmizin müasir inkişaf mərhələsinin xüsusiyyətlərini, dövlətçilik qarşısında dayanan prioritetləri və gələcəyə hesablanmış strateji hədəfləri dəyərləndirmək baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qurultayda diqqətə çatdırılan məsələlər Azərbaycanın müstəqillik tarixinin ayrı-ayrı mərhələlərinə nəzər salmaqla yanaşı, dövlətin siyasi sabitliyinin, milli təhlükəsizliyinin, suverenliyinin və iqtisadi potensialının möhkəmləndirilməsi istiqamətində həyata keçirilən siyasətin əsas məqamlarını əhatə edir. Bu baxımdan qurultayın əhəmiyyəti yalnız partiyadaxili məsələlərlə məhdudlaşmır, eyni zamanda, ölkənin siyasi həyatında baş verən proseslərin, dəyişən regional reallıqların və yeni dövrün tələblərinin təhlili üçün də mühüm zəmin yaradır.

Yeni Azərbaycan Partiyasının yaranması Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi formalaşmasının mürəkkəb və məsuliyyətli dövrünə təsadüf edir. Həmin illərdə ölkənin qarşısında dövlət müstəqilliyinin qorunması, siyasi sabitliyin təmin edilməsi, idarəetmə sisteminin möhkəmləndirilməsi və milli maraqların müdafiəsi kimi fundamental vəzifələr dayanırdı. Ulu Öndər Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə yaradılan Yeni Azərbaycan Partiyası bu tarixi şəraitdə formalaşaraq ölkənin siyasi həyatında mühüm yer tutdu. Partiyanın siyasi fəaliyyətinin əsas istiqamətlərində dövlətçilik ənənələrinin qorunması, milli birliyin möhkəmləndirilməsi və Azərbaycanın müstəqil inkişaf yolunun davam etdirilməsi məsələləri xüsusi yer aldı.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi irsi müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin formalaşması və inkişafı kontekstində mühüm tarixi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət idarəçiliyi, milli maraqların qorunması, iqtisadi potensialın səfərbər olunması və Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyinin möhkəmləndirilməsi ilə bağlı müəyyənləşdirilmiş istiqamətlər sonrakı inkişaf mərhələlərində də siyasi gündəliyin əsas elementləri sırasında yer alıb. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət isə dəyişən beynəlxalq şəraitdə Azərbaycanın qarşısında yaranan yeni imkan və çağırışlara uyğun prioritetlərin müəyyənləşdirilməsi ilə müşayiət olunur. Bu davamlılıq dövlətçilik ənənələrinin qorunması ilə yanaşı, yeni dövrün tələblərinə uyğun qərarların qəbul edilməsini də zəruri edir.

Azərbaycanın müasir tarixində ən mühüm hadisələrdən biri ərazi bütövlüyünün və dövlət suverenliyinin tam bərpasıdır. 2020-ci ildə Vətən müharibəsində əldə edilən Qələbə və 2023-cü ildə həyata keçirilən lokal antiterror tədbirləri nəticəsində ölkənin bütün ərazisində suverenliyin təmin olunması Azərbaycanın tarixində yeni mərhələnin əsasını qoydu. Bu hadisələr ölkənin təhlükəsizlik siyasətinə, regional mövqeyinə və gələcək inkişaf istiqamətlərinə təsir göstərən mühüm amillər kimi çıxış edir. Bununla belə, hərbi-siyasi nəticələrin uzunmüddətli sabitliyə çevrilməsi üçün diplomatik fəaliyyətin davam etdirilməsi, sərhəd təhlükəsizliyinin təmin olunması, regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi və sülh gündəliyinin konkret nəticələrlə möhkəmləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Yeni tarixi şəraitdə Azərbaycanın qarşısında dayanan vəzifələr əldə edilmiş nəticələrin qorunması ilə yanaşı, onların siyasi, iqtisadi və sosial inkişaf üçün yaratdığı imkanlardan səmərəli istifadə edilməsini də əhatə edir. Münaqişədən sonrakı dövrdə dayanıqlı sülhün formalaşdırılması, qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsi və nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin inkişafı Cənubi Qafqazın gələcək perspektivləri baxımından əhəmiyyətlidir. Azərbaycanın regional təşəbbüsləri bu prosesdə iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi, tranzit imkanlarının artırılması və ölkələr arasında qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın inkişafı istiqamətində yeni imkanlar yaradır. Regionda uzunmüddətli sabitliyin təmin olunması isə tərəflərin beynəlxalq hüquq prinsiplərinə, öhdəliklərinə və qarşılıqlı maraqlarına əsaslanan yanaşmalarından asılıdır.

Prezident İlham Əliyevin qurultaydakı çıxışında dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi və milli maraqların qorunması məsələlərinin ön plana çıxarılması müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində baş verən dəyişikliklər fonunda xüsusi məna daşıyır. Hazırda dünyada geosiyasi rəqabətin artması, silahlı münaqişələrin davam etməsi, iqtisadi əlaqələrin siyasi təsirlərdən asılılığının güclənməsi və beynəlxalq institutların qarşılaşdığı çətinliklər dövlətlərin təhlükəsizlik siyasətinə yeni yanaşmalar tələb edir. Belə şəraitdə hər bir ölkənin öz milli maraqlarını dəqiq müəyyənləşdirməsi, xarici siyasətini praqmatik əsaslar üzərində qurması və beynəlxalq tərəfdaşlıqlarını balanslaşdırılmış şəkildə inkişaf etdirməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri müstəqil qərarvermə imkanlarının qorunması, beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi və ölkənin milli maraqlarının ardıcıl şəkildə müdafiə edilməsidir. Müxtəlif dövlətlərlə siyasi dialoqun davam etdirilməsi, beynəlxalq və regional təşkilatlarda iştirak, enerji təhlükəsizliyi sahəsində əməkdaşlıq və nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı Azərbaycanın xarici siyasət gündəliyində mühüm yer tutur. Bu istiqamətlər üzrə əldə olunan nəticələrin davamlı olması üçün diplomatik təşəbbüslərin iqtisadi imkanlarla uzlaşdırılması, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanan münasibətlərin genişləndirilməsi və dəyişən dünya nizamının yaratdığı risklərin vaxtında qiymətləndirilməsi vacibdir.

Müasir dövrdə milli təhlükəsizlik anlayışı yalnız hərbi müdafiə qabiliyyəti ilə məhdudlaşmır. Dövlətin dayanıqlılığı iqtisadi təhlükəsizlik, enerji təminatı, ərzaq təhlükəsizliyi, informasiya məkanının qorunması, kibertəhlükəsizlik və cəmiyyətin sosial sabitliyi kimi bir-biri ilə əlaqəli amillərdən asılıdır. Bu sahələrdən hər hansı birində yaranan zəiflik digər istiqamətlərə də təsir göstərə bilər. Buna görə də təhlükəsizlik siyasətinin kompleks yanaşma əsasında qurulması, müasir texnologiyaların tətbiqi, dövlət institutlarının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi və insan kapitalına investisiyaların artırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

İnformasiya təhlükəsizliyi xüsusilə rəqəmsal kommunikasiya vasitələrinin sürətlə yayıldığı hazırkı mərhələdə aktual məsələlərdən birinə çevrilib. Sosial şəbəkələrdə yanlış məlumatların yayılması, manipulyativ məzmunun ictimai rəyə təsiri və informasiya hücumları cəmiyyətin məlumatlılıq səviyyəsinə birbaşa təsir göstərə bilər. Bu şəraitdə etibarlı informasiya mənbələrindən istifadə, media savadlılığının artırılması, tənqidi düşüncənin inkişaf etdirilməsi və ictimaiyyətin düzgün məlumatlandırılması mühüm vəzifələr sırasındadır. Milli maraqların qorunması informasiya məkanında məsuliyyətli davranışı, faktların yoxlanılmasını və ictimai müzakirələrin sağlam əsaslar üzərində aparılmasını da tələb edir.

İdeoloji təhlükəsizlik və milli-mənəvi dəyərlərin qorunması da dövlətin uzunmüddətli inkişaf strategiyasında əhəmiyyətli yer tutur. Qloballaşma prosesləri, mədəniyyətlərarası əlaqələrin genişlənməsi və rəqəmsal mühitin təsiri cəmiyyət qarşısında yeni suallar yaradır. Milli kimliyin qorunması isə dünyadan təcrid olunmaq deyil, milli-mənəvi irsi müasir inkişafla uzlaşdırmaq, tarixi yaddaşı yaşatmaq və gələcək nəsillərə ötürmək deməkdir. Bu baxımdan ailənin, təhsil müəssisələrinin, mədəniyyət ocaqlarının və ictimai institutların üzərinə mühüm vəzifələr düşür. Vətənpərvərlik yalnız şüarlarla deyil, qanunlara hörmət, ictimai məsuliyyət, peşəkarlıq və ölkənin inkişafına real töhfə vermək vasitəsilə də ifadə olunmalıdır.

Azərbaycanın gələcək inkişafının əsas şərtlərindən biri iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və qeyri-neft sektorunun davamlı şəkildə genişləndirilməsidir. Enerji resursları ölkənin iqtisadi imkanlarının formalaşmasında mühüm rol oynasa da, uzunmüddətli dayanıqlılıq üçün istehsal sahələrinin inkişafı, rəqabətqabiliyyətli məhsulların istehsalı, ixrac imkanlarının artırılması və innovasiyaların tətbiqi vacibdir. Kiçik və orta sahibkarlığın dəstəklənməsi, biznes mühitinin təkmilləşdirilməsi, investisiyaların təşviqi və yeni texnologiyaların iqtisadi fəaliyyətə inteqrasiyası bu baxımdan mühüm istiqamətlərdir. İqtisadi siyasətin nəticələri yalnız makroiqtisadi göstəricilərlə deyil, həm də əhalinin məşğulluq imkanları, gəlirlərin dayanıqlılığı və sosial rifahın yüksəlməsi ilə qiymətləndirilməlidir.

Regionların tarazlı inkişafı ölkənin ümumi iqtisadi potensialının genişləndirilməsində xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Bölgələrdə infrastrukturun yenilənməsi, kənd təsərrüfatının müasirləşdirilməsi, sənaye və xidmət sahələrinin inkişafı, yerli sahibkarlığın dəstəklənməsi əhalinin məşğulluğuna və yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılmasına şərait yaradır. Bu prosesdə rəqəmsal xidmətlərin genişləndirilməsi, peşə hazırlığı imkanlarının artırılması və regionların iqtisadi xüsusiyyətlərinə uyğun layihələrin həyata keçirilməsi vacibdir. Paytaxtla bölgələr arasında inkişaf fərqlərinin azaldılması yalnız sosial siyasətin deyil, həm də milli iqtisadiyyatın daha səmərəli təşkilinin mühüm göstəricilərindən biridir.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında həyata keçirilən bərpa və quruculuq tədbirləri Azərbaycanın inkişaf gündəliyinin mühüm istiqamətlərindən birini təşkil edir. Azad edilmiş ərazilərdə yolların, elektrik və su təchizatı sistemlərinin, sosial obyektlərin və yaşayış məntəqələrinin bərpası genişmiqyaslı infrastruktur işlərini əhatə edir. Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı, yaşayış şəraitinin yaradılması və iqtisadi fəaliyyətin canlandırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu prosesin davamlı nəticələr verməsi üçün yeni iş yerlərinin yaradılması, təhsil və səhiyyə xidmətlərinin əlçatanlığının təmin edilməsi, özəl investisiyaların təşviqi və yerli iqtisadi imkanların inkişafı vacibdir.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası təkcə fiziki infrastrukturun yenilənməsi ilə məhdudlaşmır. Bu ərazilərdə sosial həyatın canlandırılması, mədəni irsin qorunması, tarixi yaşayış məkanlarının bərpası və müasir şəhərsalma prinsiplərinin tətbiqi də mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Ağıllı şəhər və ağıllı kənd yanaşmaları, enerji səmərəliliyi, rəqəmsal idarəetmə və ekoloji standartlar gələcək inkişafın əsas komponentləri sırasında yer alır. Bununla yanaşı, mina təhlükəsi, təhlükəsiz yaşayış mühitinin təmin edilməsi və bərpa işlərinin uzunmüddətli iqtisadi səmərəliliyi kimi məsələlər diqqətdə saxlanılmalıdır. Beləliklə, quruculuq prosesinin uğuru görülən işlərin həcmi ilə yanaşı, həmin ərazilərdə davamlı və təhlükəsiz həyat şəraitinin yaradılması ilə ölçülür.

İnsan kapitalının inkişafı Azərbaycanın gələcək rəqabətqabiliyyətliliyini müəyyən edən əsas amillərdəndir. Müasir iqtisadiyyat bilik, yaradıcılıq, texnoloji bacarıqlar və peşəkar idarəetmə üzərində qurulur. Buna görə də təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, əmək bazarının tələblərinə uyğun ixtisasların inkişafı, elmi tədqiqatların dəstəklənməsi və innovativ təşəbbüslərin təşviqi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Gənclərin müasir texnologiyalara yiyələnməsi, rəqəmsal bacarıqlarını artırması və beynəlxalq təcrübədən faydalanması ölkənin yeni iqtisadi şəraitə uyğunlaşmasına kömək edir. Eyni zamanda, gənclərin ictimai həyatda iştirakı, təşəbbüskarlığı və qərarvermə proseslərinə cəlb olunması onların potensialının daha səmərəli reallaşdırılmasına imkan yaradır.

Gənclərlə işin səmərəli təşkili yalnız onların vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunması ilə məhdudlaşmamalı, həm də təhsil, məşğulluq, sosial fəallıq və yaradıcı inkişaf imkanlarının genişləndirilməsini əhatə etməlidir. Gənclərin bilik və bacarıqlarına əsaslanan rəqabət mühitinin yaradılması, startapların dəstəklənməsi, elmi və texniki fəaliyyətə marağın artırılması, könüllülük təşəbbüslərinin təşviqi bu baxımdan əhəmiyyətlidir. Müasir dövrdə gənc nəslin dövlətçilik ənənələrini mənimsəməsi ilə yanaşı, yeniliklərə açıq olması və müstəqil düşünmə qabiliyyətini inkişaf etdirməsi də vacibdir. Belə yanaşma milli-mənəvi dəyərlərlə müasir dünyanın tələbləri arasında sağlam tarazlığın qurulmasına xidmət edir.

Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayı partiyanın təşkilati fəaliyyətinin, ideoloji prioritetlərinin və cəmiyyətlə qarşılıqlı əlaqələrinin yeni dövrün tələblərinə uyğunlaşdırılması baxımından da diqqətəlayiqdir. Müasir siyasi mühitdə partiyaların fəaliyyəti yalnız təşkilati strukturların mövcudluğu və qəbul edilən qərarlarla deyil, həm də ictimai ehtiyaclara münasibəti, vətəndaşlarla dialoqu və irəli sürülən təşəbbüslərin real nəticələri ilə qiymətləndirilir. Bu baxımdan siyasi təşkilatların cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri ilə əlaqələrinin gücləndirilməsi, ictimai rəylə işləmək imkanlarının genişləndirilməsi və müasir kommunikasiya vasitələrindən səmərəli istifadə edilməsi əhəmiyyət daşıyır.

Siyasi partiyanın davamlı fəaliyyəti üçün təşkilati çeviklik, kadr potensialının inkişafı və ictimai məsuliyyət mühüm şərtlərdir. Xüsusilə gənclərin partiya həyatında iştirakının genişləndirilməsi, yeni ideyaların müzakirəyə çıxarılması və müasir idarəetmə təcrübələrinin tətbiqi təşkilati inkişafın əsas istiqamətləri sırasında yer alır. Eyni zamanda, cəmiyyətlə ünsiyyətdə açıq və anlaşılan kommunikasiya, müraciətlərin diqqətlə nəzərdən keçirilməsi və ictimai problemlərin müzakirəsinə şərait yaradılması siyasi fəaliyyətin səmərəliliyinə təsir göstərir. İctimai etimadın möhkəmlənməsi isə siyasi bəyanatlarla yanaşı, konkret fəaliyyətin, hesabatlılığın və əldə olunan nəticələrin ardıcıl şəkildə təqdim edilməsini tələb edir.

Müasir dövlət idarəçiliyində səmərəlilik və məsuliyyət prinsipləri də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Dövlət proqramlarının nəticələrinin qiymətləndirilməsi, resurslardan məqsədyönlü istifadə, institusional koordinasiyanın gücləndirilməsi və vətəndaşlara göstərilən xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi inkişaf siyasətinin mühüm tərkib hissəsidir. Rəqəmsal idarəetmə imkanlarının genişləndirilməsi inzibati proseslərin sadələşdirilməsinə, şəffaflığın artırılmasına və ictimai xidmətlərin əlçatanlığına töhfə verə bilər. Bu sahədə əldə edilən nəticələrin davamlılığı isə qanunun aliliyinin təmin olunması, peşəkar kadr potensialının gücləndirilməsi və institusional məsuliyyət mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlıdır.

Azərbaycanın qarşısında dayanan yeni vəzifələr həm də cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrinin ümumi inkişaf prosesində iştirakını zəruri edir. Dövlətin strateji məqsədlərinin həyata keçirilməsi dövlət qurumlarının fəaliyyəti ilə yanaşı, sahibkarların, alimlərin, müəllimlərin, gənclərin, vətəndaş cəmiyyəti institutlarının və ayrı-ayrı vətəndaşların təşəbbüslərindən də asılıdır. İqtisadi və sosial problemlərin həlli üçün ortaq məsuliyyətin gücləndirilməsi, ictimai müzakirələrin konstruktiv aparılması və fərqli təkliflərin nəzərə alınması ölkənin inkişaf potensialının daha dolğun reallaşdırılmasına kömək edə bilər. Milli həmrəylik də məhz ümumi məqsədlər ətrafında birləşmək, ictimai məsuliyyəti bölüşmək və ölkənin gələcəyinə töhfə vermək anlayışı ilə tamamlanır.

Prezident İlham Əliyevin Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayındakı çıxışı bu baxımdan Azərbaycanın keçdiyi tarixi yolun, mövcud imkanlarının və qarşıda duran strateji vəzifələrinin vahid inkişaf kontekstində nəzərdən keçirilməsi üçün əsas yaradır. Dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, suverenliyin qorunması, təhlükəsizlik sisteminin təkmilləşdirilməsi, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və insan kapitalının inkişafı bir-birindən ayrı istiqamətlər deyil, vahid dövlətçilik strategiyasının qarşılıqlı əlaqəli komponentləridir. Bu prioritetlərin həyata keçirilməsi ölkənin daxili potensialından səmərəli istifadəni, beynəlxalq şəraitdə baş verən dəyişikliklərin düzgün qiymətləndirilməsini və uzunmüddətli planlaşdırmanı tələb edir.

  YAP-ın VIII Qurultayının əhəmiyyəti Azərbaycanın müstəqillik tarixində formalaşmış dövlətçilik təcrübəsinin müasir çağırışlar fonunda dəyərləndirilməsi və gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi ilə bağlıdır. Ölkənin əldə etdiyi siyasi və hərbi nəticələrin davamlı sülhə, iqtisadi tərəqqiyə və sosial rifaha çevrilməsi qarşıdakı mərhələnin əsas vəzifələrindəndir. Bu məqsədlərə nail olmaq üçün təhlükəsizlik və inkişaf arasında tarazlığın qorunması, milli maraqların beynəlxalq əməkdaşlıq imkanları ilə uzlaşdırılması, dövlət idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi və insan kapitalına davamlı investisiyaların yönəldilməsi mühüm rol oynayır. Azərbaycanın gələcək inkişafının məzmunu isə tarixi nailiyyətlərin qorunması ilə yanaşı, yeni imkanların düzgün qiymətləndirilməsi və qarşıya qoyulan məqsədlərin konkret nəticələrlə təsdiqlənməsi ilə müəyyən olunacaqdır.

İlahə Qurbanova

YAP Samux rayon təşkilatının əməkdaşı