Qarabağ Azərbaycandır! Bu ifadə xalqımızın milli iradəsini, tarixi həqiqətlərə bağlılığını, dövlətimizin suverenliyini və ərazi bütövlüyünə sarsılmaz sədaqətini özündə əks etdirən mühüm milli şüardır. Bu sözlər yalnız bir coğrafi məkanın adını ifadə etmir, həm də Azərbaycan xalqının tarixi yaddaşını, milli kimliyini, mübarizə əzmini və gələcəyə olan inamını təcəssüm etdirir. Qarabağ Azərbaycan tarixinin, mədəniyyətinin və mənəvi dəyərlərinin ayrılmaz hissəsidir. Əsrlər boyu bu torpaqda formalaşan zəngin mədəni irs, memarlıq nümunələri, musiqi ənənələri və tarixi abidələr Qarabağın Azərbaycan xalqının həyatında tutduğu xüsusi yeri aydın şəkildə göstərir.
Azərbaycanın qədim tarixə malik bölgələrindən biri olan Qarabağ öz təbii gözəlliyi, zəngin sərvətləri və mədəni irsi ilə seçilir. Bu diyar xalqımızın görkəmli şəxsiyyətlərinin, sənətkarlarının, şairlərinin və musiqiçilərinin yetişdiyi mühüm mədəniyyət mərkəzlərindən biridir. Xüsusilə Şuşa şəhəri Azərbaycan musiqisinin, ədəbiyyatının və incəsənətinin inkişafında əvəzsiz rol oynayıb. Məhz buna görə də Qarabağ haqqında danışarkən yalnız torpaqdan deyil, bütövlükdə xalqımızın milli-mənəvi dünyasından söhbət açmış oluruq.
Uzun illər davam edən Ermənistanın işğalı Qarabağda böyük dağıntılara, tarixi və mədəni irsimizin ciddi zərər görməsinə səbəb olmuşdu. Şəhərlər, kəndlər, yaşayış məntəqələri dağıdılmış, tarixi abidələr və dini-mədəni obyektlər zərər görmüşdü. İnsanlar doğma yurdlarından didərgin düşərək uzun müddət Vətən həsrəti ilə yaşamağa məcbur olmuşdular. Lakin bütün bu çətinliklər Azərbaycan xalqının öz torpaqlarına qayıtmaq ümidini və əzmini sarsıda bilmədi. Qarabağın azad olunması milli dövlətçilik tariximizin ən mühüm hadisələrindən birinə çevrildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin təmin olunması istiqamətində həyata keçirilən siyasət, dövlətimizin güclənməsi və xalqımızın birliyi tarixi Zəfərin əldə edilməsində mühüm rol oynadı. 2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi istiqamətində mühüm uğurlar qazandı. 8 noyabr 2020-ci ildə Şuşanın azad olunması isə bu Zəfərin ən əlamətdar hadisələrindən biri kimi tarixə düşdü.
Şuşanın azad edilməsi yalnız hərbi uğur deyil, həm də xalqımızın mənəvi qələbəsi idi. Bu hadisə Azərbaycan xalqının tarixi ədalətin bərpasına olan inamını daha da möhkəmləndirdi. Şuşada üçrəngli Azərbaycan bayrağının dalğalanması hər bir azərbaycanlı üçün böyük qürur və sevinc mənbəyinə çevrildi. Bu qələbə göstərdi ki, milli birlik, güclü dövlətçilik və məqsədyönlü siyasət qarşıya qoyulan tarixi vəzifələrin həyata keçirilməsində mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Qarabağın azad edilməsindən sonra qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri bu ərazilərdə həyatın yenidən qurulması, dağıdılmış şəhər və kəndlərin bərpası, müasir infrastrukturun yaradılması oldu. Azərbaycan dövləti bu istiqamətdə genişmiqyaslı layihələr həyata keçirməyə başladı. Yeni avtomobil yollarının, tunellərin, körpülərin, elektrik yarımstansiyalarının, yaşayış komplekslərinin və digər infrastruktur obyektlərinin tikintisi Qarabağın gələcək inkişafına möhkəm zəmin yaradır. Bu layihələr bölgənin iqtisadi potensialının üzə çıxarılmasına, sosial rifahın yüksəldilməsinə və əhalinin doğma torpaqlarına qayıdışına xidmət edir.
Böyük Qayıdış proqramı Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun dirçəlişində xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Uzun illər doğma yurdlarından uzaqda yaşayan insanların öz evlərinə qayıtması dövlətimizin qarşıya qoyduğu mühüm məqsədlərdən biridir. Artıq bir sıra yaşayış məntəqələrində bərpa və yenidənqurma işləri həyata keçirilir, ailələrin mərhələli şəkildə doğma yurdlarına köçürülməsi təmin olunur. Yeni məktəblərin, səhiyyə müəssisələrinin, sosial obyektlərin və yaşayış binalarının istifadəyə verilməsi bölgədə dayanıqlı həyatın formalaşmasına xidmət edir.
Qarabağın dirçəldilməsi yalnız infrastrukturun yenilənməsi ilə məhdudlaşmır. Burada tarixi-mədəni irsin qorunması, turizmin inkişafı, kənd təsərrüfatının canlandırılması, sənaye müəssisələrinin yaradılması və yeni iqtisadi imkanların formalaşdırılması da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə Şuşanın mədəniyyət paytaxtı kimi inkişaf etdirilməsi Azərbaycanın zəngin tarixi irsinin beynəlxalq miqyasda tanıdılması baxımından əhəmiyyətlidir. Muğam festivalları, musiqi tədbirləri, beynəlxalq konfranslar və mədəniyyət layihələri Qarabağın yenidən regionun mühüm mədəniyyət mərkəzlərindən birinə çevrilməsinə töhfə verir.
Qarabağ Azərbaycandır ifadəsinin mühüm tərəflərindən biri də onun beynəlxalq hüququn prinsipləri ilə bağlı olmasıdır. Hər bir dövlətin ərazi bütövlüyü və suverenliyi beynəlxalq münasibətlərin əsas prinsipləri sırasındadır. Azərbaycanın öz suverenliyini bütün ərazisində bərpa etməsi dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi baxımından tarixi əhəmiyyət daşıyır. Bu gün ölkəmiz bölgədə uzunmüddətli sülhün, təhlükəsizliyin və əməkdaşlığın təmin olunmasına xüsusi önəm verir. Davamlı sülhün yaradılması region dövlətləri arasında qarşılıqlı etimadın və iqtisadi əlaqələrin inkişafı üçün geniş imkanlar aça bilər.
Qarabağ mövzusu həm də gələcək nəsillər üçün mühüm tarixi və mənəvi dərsdir. Gənc nəsil doğma torpaqların tarixini, milli-mədəni irsimizi, dövlət müstəqilliyimizin əhəmiyyətini dərindən öyrənməli və bu dəyərləri gələcəkdə də qorumalıdır. Qarabağın yenidən qurulması prosesində gənclərin biliyi, bacarığı və təşəbbüskarlığı mühüm rol oynayacaq. Müasir texnologiyaların tətbiqi, innovativ layihələrin həyata keçirilməsi və yeni iqtisadi imkanların yaradılması bölgənin inkişafını sürətləndirəcək.
Bu gün Qarabağda aparılan bərpa-quruculuq işləri Azərbaycan dövlətinin gücünü, xalqımızın əzmini və gələcəyə inamını nümayiş etdirir. Bir zamanlar dağıntılarla üzləşmiş ərazilərdə yeni yaşayış məntəqələrinin salınması, yolların çəkilməsi, sosial obyektlərin tikilməsi və insanların doğma torpaqlarına qayıtması tarixi ədalətin bərpasının real nəticələridir. Qarabağ artıq yalnız keçmişin xatirələri ilə deyil, həm də gələcəyin inkişaf layihələri ilə gündəmdədir. Qarabağ Azərbaycan xalqının qürur mənbəyi, milli yaddaşının ayrılmaz hissəsi və dövlətimizin suverenliyinin rəmzidir. Qarabağ Azərbaycandır və Azərbaycan xalqının tarixi-mədəni varlığının ayrılmaz parçasıdır!
Jalə Fərəcli
YAP Ordubad rayon təşkilatının fəalı
