Azərbaycan şəhərsalma diplomasiyasının yeni mərhələsində

Bakı:

18 °C

72 %

9 m/s

Əlaqə

AZ RU EN

Ana səhifə / Arxiv / Azərbaycan şəhərsalma diplomasiyasının yeni mərhələsində

Azərbaycan şəhərsalma diplomasiyasının yeni mərhələsində

22.05.2026 [12:54]

2026-cı il mayın 18-də Bakıda keçirilən BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyasının açılışında Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın şəhərsalma siyasətini beynəlxalq müstəviyə çıxarmaq üçün strateji platforma oldu. Forum 182 ölkədən 45 minə yaxın iştirakçı ilə COP29-dan sonra ölkədə keçirilən ən böyük beynəlxalq tədbirlərdən birinə çevrildi. 2026-cı ilin “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan olunması isə bu istiqamətin dövlət siyasətinin prioriteti olduğunu və qısamüddətli kampaniya xarakteri daşımadığını göstərir.

Prezident nitqində Azərbaycanın urbanizasiya təcrübəsini üç əsas xətt üzərindən təqdim etdi.

Birincisi, tarixi irslə müasir memarlığın sintezi idi. İçərişəhərin qədim divarları ilə müasir Bakının siluetinin yan-yana olması ölkənin “köhnə və yeni arasındakı harmoniyasını” nümayiş etdirir. Bu yanaşma Gəncə, Şəki, Qəbələ, Lahıc kimi tarixi şəhərlərdə aparılan bərpa və konservasiya işlərində də öz əksini tapır. Məqsəd yalnız turist cəlb etmək deyil, şəhərsalmanı mədəni yaddaşın davamlılığı alətinə çevirməkdir.

İkinci xətt ekoloji transformasiya və post-sənaye reabilitasiyası oldu. 180 illik neft sənayesinin yaratdığı çirklənmiş ərazilərin – “Qara Şəhər”, Bibiheybət, Boyukşor – müasir yaşayış və biznes mərkəzlərinə çevrilməsi Azərbaycanın iqtisadi modelinin dəyişdiyini simvolizə edir. Bu təcrübə Qarabağın yenidən qurulması prosesində də tətbiq olunur: minalardan təmizlənmiş ərazilərdə ağıllı kənd və şəhər konsepsiyası qurulur. Beləliklə, Azərbaycan özünü yalnız enerji ixrac edən deyil, ekoloji bərpa və dayanıqlı şəhərsalma sahəsində ekspertiza təqdim edən ölkə kimi təqdim edir.

Üçüncü mesaj beynəlxalq əməkdaşlıq və bilik mübadiləsi çağırışı idi. Prezident Azərbaycanın əldə etdiyi təcrübəni bölüşməyə və qlobal tərəfdaşlardan öyrənməyə hazır olduğunu vurğuladı. “Cəsarətli və ehtiyatlı olmalıyıq” ifadəsi sürətli urbanizasiya ilə tarixi-mədəni toxumanın qorunması arasındakı tarazlığın vacibliyinə işarədir. Bu balanssızlıq bir çox inkişaf edən ölkələrin üzləşdiyi əsas problemdir və Azərbaycan öz təcrübəsini nümunə kimi təqdim etməyə çalışır.

WUF13-in “Housing the World: Safe and Resilient Cities and Communities” şüarı altında keçirilməsi və Yeni Şəhərsalma Gündəliyinin yarımçıq icmalına təsadüf etməsi Bakının qlobal urbanistika müzakirələrində söz sahibi olmaq iddiasını gücləndirdi. UN-Habitat rəhbərliyinin yüksək qiymətləndirməsi və Azərbaycanın 10 milyard dollarlıq yenidənqurma proqramının forum çərçivəsində təqdim olunması ölkənin institusional ambisiyasının artdığını göstərir. COP29-dan sonra WUF13-ün Bakıda keçirilməsi təsadüfi deyil – bu, Azərbaycanın iqlim və şəhərsalma gündəliyini bir-birinə bağlayan ardıcıl diplomatik xəttin davamıdır.

Nəticə etibarilə Bakıdan verilən mesaj aydındır: Azərbaycan tarixi qoruyaraq müasirləşən, ekoloji transformasiya aparan və bu təcrübəni beynəlxalq ictimaiyyətlə bölüşməyə hazır olan ölkədir. WUF13 bu siyasətin beynəlxalq legitimləşdirilməsi üçün mühüm mərhələ oldu və ölkənin yumşaq güc alətlərini genişləndirmək istiqamətində yeni imkanlar açdı.

Lalə İskəndərova

YAP Qusar rayon təşkilatının məsləhətçisi

Paylaş:

Baxılıb: 257 dəfə