Azərbaycanın artan beynəlxalq nüfuzu

Azərbaycanın artan beynəlxalq nüfuzu

 

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev və Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının Baş naziri Endi Börnhemin 2026-cı il noyabrın 12-də Dublində imzaladıqları Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafında yeni mərhələnin başlanğıcıdır. Sənəd mövcud siyasi dialoqun və qarşılıqlı etimadın daha geniş əməkdaşlıq gündəliyi ilə zənginləşdirilməsini, tərəfdaşlığın uzunmüddətli və çoxşaxəli əsaslar üzərində inkişafını nəzərdə tutur. 1994 və 1998-ci illərdə imzalanmış birgə bəyannamələr üzərində formalaşan Azərbaycan–Böyük Britaniya münasibətləri bu gün yeni geosiyasi və geoiqtisadi reallıqlar fonunda daha geniş məzmun qazanır. Yeni sənədin əsas xüsusiyyəti siyasi dialoqdan müdafiə və təhlükəsizliyə, iqtisadiyyatdan enerji və nəqliyyata, təhsildən innovasiyaya qədər geniş sahələri vahid strateji çərçivədə birləşdirməsidir.

Bəyannamədə BMT Nizamnaməsinə və beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinə, dövlətlərin suverenliyinə, müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə, beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərin toxunulmazlığına hörmətin xüsusi vurğulanması mühüm siyasi əhəmiyyət daşıyır. Bu müddəalar Azərbaycanın ardıcıl müdafiə etdiyi prinsiplərlə üst-üstə düşür və ölkəmizin beynəlxalq münasibətlər sistemində hüquqa və ədalətə əsaslanan mövqeyinin əhəmiyyətini bir daha təsdiqləyir. Sənədin digər mühüm siyasi istiqaməti Cənubi Qafqazda davamlı sülhün təmin olunmasıdır. 2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda əldə edilmiş razılaşmaların və Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılması istiqamətində sonrakı addımların müsbət qiymətləndirilməsi Azərbaycanın regionda yaratdığı yeni reallıqların beynəlxalq səviyyədə dəstəklənməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Böyük Britaniyanın sülh prosesinə dəstəyini təsdiqləməsi isə regional sabitliyin və əməkdaşlığın genişlənməsinə verilən önəmi göstərir. Azərbaycanın strateji yanaşması regionda sülhü yalnız siyasi razılaşma kimi deyil, həm də iqtisadi inkişafın, nəqliyyat bağlantılarının və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın təməli kimi nəzərdən keçirməkdir. Bu baxımdan, Bəyannamədə Orta Dəhlizin inkişafına və regional bağlantıların gücləndirilməsinə xüsusi diqqət ayrılması təsadüfi deyil. Azərbaycan Şərqlə Qərb arasında mühüm nəqliyyat və logistika qovşağı kimi mövqeyini möhkəmləndirir.

Prezident cənab İlham Əliyevin həyata keçirdiyi praqmatik və çoxşaxəli xarici siyasət Azərbaycanın müxtəlif geosiyasi mərkəzlərlə qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlığını genişləndirir. Böyük Britaniya ilə strateji tərəfdaşlığın yeni mərhələyə yüksəlməsi də bu siyasətin mühüm nəticələrindən biridir. İndi əsas vəzifə Bəyannamədə müəyyənləşdirilmiş siyasi iradəni konkret layihələrə, real iqtisadi nəticələrə və davamlı institusional əməkdaşlığa çevirməkdir. Bu, həm ikitərəfli münasibətlərin gələcəyini, həm də Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərinin daha da möhkəmlənməsini təmin edəcək.

Zülfüqar Cəfərov

YAP Sabunçu rayon təşkilatının sədr müavini